Home Blog

Daawo Cumar Filish oo ku baaqay in la dilo mucaaradka una soo daliishaday aayado qur’aan ah

0
cumar filish2

Guddoomiyaha gobolka Benaadir, Cumar Maxamuud  Maxamed (Filish) oo sidoo kale ah duqa caasimada, ayaa si adag uga hadlay shirka Musharaxiinta iyo dhaq-dhaqaaqyada ay maalmihii u dambeeyen ka wadeen Muqdisho.

Guddoomiye Filish ayaa sheegay in aan marnaba lagu cabsi gelin karin qalalaase iyo falal ka dhan ah amniga, xili uu maanta hadal ka jeedinayay munaasibad lagu sheegay in looga tashanayo aayaha beelweynta Hawiye, oo ay soo abaabuleen Hawiyaha ku xiran dowladda.

Waxa kale oo uu sheegay in aysan aheyn wax la aqbali karo ‘in loogu cago jugleeyo in Hawiye uu qori soo qaadan doono’, isagoona xusay inaysan sax aheyn midaas, maadama uu ku dooday in shaqsiyaad uu kamid yahay ra’iisal wasaaraha Soomaaliya oo beeshaasi ka soo jeeda uu ka tirsan yahay dowladda Farmaajo.

“Guddoomiyihii gobolka ahay, mas’uuliyada amaankuna aniga ayey isaaran tahay, anuu Hawiye sow ma ihi, ma duurka kamid?. Kuma dhacaan inay xasilooni daro abuuran ee kuwo soo diray ayey u muujinayaan inay shaqeeyen,” ayuu yiri Filish.

Guddoomiyaha oo u muuqda mid si weyn uga carooday dhaq-dhaqaaqyada mucaaridka iyo siyaasiyiinta ay isku beesha yihiin ka wadaan magaalada Muqdisho, ayaa sheegay in siyaasiyiinta mucaaridka laga soo dirtay dalal shisheeye, isla markaana ay fulinayaan qorshayaal lasoo waariday.

Filish ayaa sidoo kale sheegay inay tallaabo adag ka qaadi doonaan hadey isku dayaan inay xasilooni daro amni abuuraan, isagoona ku baaqay in la dilo mucaaradka, wuxuuna dilkooda qiil uga dhigtay Aayado qur’aan ah oo jira Suratul Axzab.

Aayadahaas ayaa ah:

لَّئِن لَّمْ يَنتَهِ الْمُنَافِقُونَ وَالَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٌ وَالْمُرْجِفُونَ فِي الْمَدِينَةِ لَنُغْرِيَنَّكَ بِهِمْ ثُمَّ لَا يُجَاوِرُونَكَ فِيهَا إِلَّا قَلِيلًا (60) مَلْعُونِينَ أَيْنَمَا ثُقِفُوا أُخِذُوا وَقُتِّلُوا تَقْتِيلًا

Hadalka Filish ayaa waxaa durba ka dhashay dhalleeceyn xoogan ayada oo baraha bulshada aad looga dhaliilay inuu ku baaqo dil.

Hoos ka daawo Cumar Filish

Aqriso: Qodobo xasaasi ah oo laga soo saaray shirkii musharraxiinta mucaaradka

0
Musharraxiin2

Kadib shirar qaatay lix cisho oo ay yeesheen musharraxiinta u taagan xilka madaxweynaha ee doorashada soo socota ayaa maanta la soo xiray, iyadoo laga soo saaray war-murtiyeed saddex bog ah oo ka kooban 18 qodob.

Warsaxaafadeedka ayaa si gaar ah looga hadlay ammaanka iyo sida loo wajahayo doorashada oo isugu jirto tan baarlamaanka iyo madaxweynaha.

Musharraxiinta ayaa ku hanjabay inay qabanayaan doorasho kale, haddii ay dowladda ku adkeysato in aan wax laga baddalin hanaanka doorashada ee hadda socda.

“Haddii dowladda federaalka ah ay qaaddo tallaabo lagu taabbagelinayo doorasho aan heshiis lagu ahayn, wuxuu Goluhu caddaynayaa in isaga oo kaashanaya qaybaha kala duwan ee bulshada iyo dawlad goboleedyada uu ka shaqeynayo hannaan doorasho oo dalka lagu badbaadinayo si uusan u dhicin firaaq awoodeed iyo mid dastuuri ah,” ayaa lagu yiri war murtiyeedka maanta kasoo baxay hoggaamiyeyaasha mucaaradka Soomaaliya.

Sidoo kale waxa ay si adag uga hadleen ammaanka doorashada, iyaga oo dalbaday in kaliya sugida ammaanka loo daayo ciiidamada Booliiska Soomaaliya iyo kuwa AMISOM.

Midowga musharraxiinta ayaa sidoo kale ku baaqay in dowladda federaalka ay dib u soo celiso ciidamada ay dowladda dhexe horey u geysay gobolka Gedo ee Koonfurta dalka.

Go’aanada ka soo baxay shirkan oo loo kala qaaday 1-go’aanka maamulka doorashooyinka,  2-go’aanka ammaanka doorashooyinka & 3-go’aanno guud ayaa waxaa ka mid ah qodobada ugu muhiimsan ee ku jira war-murtiyeedka:

1 – In la kala diro guddiyada doorashooyinka heer federaal & heer dowlad goboleed, laguna soo magacaabo wada-tashi ay yeeshaan, madaxda dowladda, kuwa dowlad goboleedyada iyo musharixiinta u taagan xilka madaxweynaha.

2 – In guddoomiyaha aqalka sare uu sharciyad buuxdo u helo in uu soo magacaabo guddiyada doorashooyinka & xalinta khilaafaadka ee hagaya doorashada ildhibaannada labada aqal ee gobolada qaqooyi, laguna qabto doorashada xerada ciidanka cirka ee Afisooni, iyada oo ay goobjoog ka noqonayaan wakiilo ka socda musharixiinta, beesha caalamka, booliska Soomaaliyeed & kan AMISOM.

3 – In magacaabista guddiyada doorashada xubnaha xildhibannada beelaha Baaadiriga loo madax banaaneeyo odayaasha dhaqanka iyo waxgaradka beelahaas, laguna qabto doorashada xerada ciidamada cirka ee Afisooni, goobjoogna ka noqdaan  wakiilo ka socda musharixiinta, ceesha caalamka, cooliska Soomaaliyeed & kan AMISOM..

4 – In dowladda federaalka ay si deg-deg ah uga la soo laabato maamulka sharci darrada iyo ciidamada ay geysay gobolka Gedo, si loo ilaaliyo midnimada Jubbaland, maamulkana dib ula wareego deegaanka, si ay ugu fududaato qabashada doorashada.

5 – In Xulista ergada ay iska kaashadaan adayasha dhaqanka iyo bulshada rayidka ee beesha kursiga leh dowrka dowlad goboleedkana ku ekaado diiwaan-gelinta, sida uu dhigayo heshiiskii siyaasadeed ee golaha wadatashiga Qaranka ee uu baarlamaanka wax ka bedelista ku sameeyay.

6 – In dowlad goboleedyada aysan guda-gelin qabashada doorasho aan lagu waafaqsaneyn, una sinaadaan musharixiinta taageerayaashoodana aysan u gaar yeelin musharax gaar ah.

7 – In  loo howl-gallo xaqiijinta qoondada haweenka ee 30 % ah

8 – In la helo kor joogto ka socda, urrurada bulshada rayidka, qareenada, musharixiinta maadaxweyna, beesha caalamka, si loo xaqiijiyo hufnaanta doorashooyinka dalka.

9 – In guddoonka & xubnaha labada gole ee baarlamaanka Soomaaliya ay qaataan  kaalintooda ku aadan ilaalinta ku dhaqan dastuurka KMG ah & dhamaan shucruucda kale ee dalka gaar ahaan qodobada quseeyo doorashooyinka qaranka.

Sidoo kale musharixiinta ayaa soo saaray go’aano ku aadan ammaanka doorashooyinka.

1 – In Madaxda dowladda ay ka saaraan dhammaan ciidamada Qalabka sida ku lug yeelashada howlaha doorashooyinka, sida uu dhigayo qodobka 127aad ee dastuurka.

2 – In iyada oo la cuskanaayo mabaadi’da ku xusan dhammaan faqrooyinka qodobka 127-aad ee dastuurka KMG ah uu taliyaha hay’adda nabad-sugida Fahad Yaasiin uu baneeyo xilka hay’addaas, maadaama uu yahay madaxa ololaha dib u doorashada musharax madaxweynaha Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo, si loo sugo dhex dhexaadnimada hay’adda NISA.

3 – In amniga doorashooyinka sugaan kaliya Booliska Soomaaliya & kan AMISOM laga fogeeyo Millateriga iyo Nabadsugida.

4 – In uu joojiyo madaxweynaha xilkiisa sii dhamaanayo ku tagrifalka dhaqaalaha dalka iyo in uu adeegsqado hantida dalka, xafiisyada dowladda, ciidanka & shaqaalaha ka tirsan dowladda ku daneysiga ololihiisa doorashoyinka.

Abiy oo ku dhowaaqay in dagaalka Tigray uu galay wejigii ugu dambeeyey

0
abiy axmed2

Ra’iisul wasaaraha dalka Itoobiya Abiy Axmed ayaa ku dhowaaqay in ciidamadiisa ay bilaabi doonaan dagaalkii ugu dambeeyey ee lagu qaadayo Tigray, si meesha looga saaro ciidamada TPLF ee dagaalka ka wada halkaasi.

Abiy Axmed ayaa dagaalka ka socda waqooyiga dalkaasi uu galay wejigii ugu dambeeyey, isaga oo amary ciidamada inay qaadaan howl-galkii ugu dambeeyey ee lagula wareegayo caasimada Tigray ee Mekelle oo ah meesha xudunta u ah dagaalka.

Ra’iisul wasaarahaha Itoobiya ayaa intaasi ku daray inay ku dadaali doonaan bad-baadinta dadka shacabka ah iyo in uusan burbur soo gaarin magaaladaasi.

“Waxaa dadaal u geli doonaa sidii aan u xaqiijin laheyd in magaalada Mekelle aanay burbur ugu dhici laheyn,” ayuu yiri Abiy.

Sidoo kale waxaa dhammaaday muddadii 72 saac ee loo qabtay inay isku soo dhiibaan ciidamada deegaanka TPLF, iyada oo hoggaanka jabhaddaasi ay ku gacan seereen.

Xaaladd Itoobiya ayaa haatan ah ah mid aad u adag, waxaana Qaramada Midoobay ay sheegtay inay si weyn uu uga walaacsan tahay xaaladda gobolka Tigray ee dalkaasi.

Itoobiya ayaa xiisad dagaal iyo colaad sokeeye gashay, kadib markii todobaadyo ka hor ciidamada federaalka ay duulaan ku qaadeen gobolka Tigray ee waqooyiga Itoobiya.

Somaliland oo toogasho ku fulisay 6 qof iyo magacyada

0
astaanta somaliland

Ciidamada Somaliland ayaa saaka xukun dil toogasho ah ku fuliyey lix nin oo lagu eedeeyey inay horey dilal uga geysteen maamulkaasi.

Lixda nin ee toogashada lagu fuliyey saaka oo Khamiis ah ayaa waxaa horey xukun dil ah ugu riday maxkamadaha Somaliland oo la horgeeyey marar kala duwan.

Sidoo kale waxaa saxiixay dilkooda madaxweyne Muuse Biixi Cabdi, iyada oo ugu dambeyn lagu fuliyey xunkunkaasi waxaana lagu toogtay fagaare ku yaalla duleedka xabsiga deegaanka Mandheera gobolka Saaxil.

Waxaa sidoo kale goobjoog ahaa mas’uuliyiin ka tirsan Somaliland, ehelada dadka la dilay iyo kuwa wax dilay.

Lixda qof ee la toogtay ayaa waxa ay kala ahayeen:- 1- Yaasiin Maxamed Yuusuf, 2-Sharmaarke Sahal Oogle, 3- Quulle Maxamed Cilmi, 4- Khaalid Cabdi Xaydar, 5- khadar Maxamed Warsame iyo 6- Cabdikariim Maxamed Mahdi.

Dhinaca kale ehellada qaar ka id ah ragga la toogtay ayaa muddooyinkii la soo dhaafay ka cabanayey in si sharci darro ah loo xukumay raggaasi. Falka toogashada ah ee Somaliland ku fulisay lixdaan qof ayaa noqonaya kii labaad inta la xasuusto taariikhda casriga ah, waxaana aheyd markii sidan oo kale 15-kii bishii January ee sanadka 2020-ka xabsiga weyn ee Mandheera loogu toogtay lix nin oo iyana lagu eedeeyey inay dilal ka geysteen gobollada Sool, Sanaag, Maroodi-Jeex iyo sidoo kale Gabilay.

Laacib hore Diego Armando Maradona oo geeriyooday

0
Diego Armando Maradona

Xiddigii hore ee xulka kubada cagta Argentina Diego Armando Maradona ayaa goordhow geeriyooday kadib markii uu wadnaha uu wadnaha istaagay, isaga oo ku sugan gurigiisa oo ku yaalla deegaanka Tigre ee magaalada Buenos Aires ee dalka Argentina.

Maradona ayaa waxa uu kasoo kabanayey qalliin dhowaan looga sameeyey maskaxda, ayada oo isbitaalka laga soo saaray 11-kii November, sida ay werisay warbaahinta dalka Argentina. Waxa uu ahaa 60 jir.

Waxyar ka hor inta aan lagu dhowaaqin dhimashiisa, ayaa warbaahinta Argentina waxay saaka werisay in Maradona ay asiibtay xaalad halis ah, ayada oo dhaqaatiirta loogu yeeray gurigiisa oo ku yaalla waqooyiga magaalada Buenos Aires.

Madaxweynaha Argentina Alberto Fernandez ayaa durba ku dhowaaqay saddex maalmood oo baroordiiq qaran ah, oo loo sameynayo Maradona.

Maradona oo ahaa mid ka mid ah xidighii ugu wanaagsanaa ee soo mara kubadda cagta caalamka, ayaa dalkiisa kula guuleystay koobkii adduunka ee 1986-kii.

Maradona ayaa usoo cayaarayey kooxaha Napoli iyo Barcelona ee dalalka Italy iyo Spain, kuwaasi oo uu kula guuleystay koobab.

Xaaf: Xalaalba maaha shirka musharaxiinta mucaaradka

0
xilwareejin xaaf qoorqoor5

Madaxweynihii hore ee Galmudug, Mudane Axmed Ducaale Geelle (Xaaf) oo la hadlay warbaahinta ayaa ka warramay aragtidiisa ku aadan shirarka siyaasadeed ee magaalada Muqdisho uga socdo musharraxiinta mucaaradka.

Xaaf ayaa sheegay in shirkan uusan aheyn mid xalaal ah, islamarkaana aysan ka soo bixi doonin wax natiijo ah, sida uu hadalka u dhigay.

Madaxweynihii hore ee Galmudug ayaa sababta ku sheegay in madaxda qaar ee shirka fadhiso aysan dalkan waxba u qaban, isaga oo si gaar ah ugu dhagay Xasan Cali Khayre.

“Ra’iisul Wasaarihii hore ee dalka Xasan Cali Kheyre oo inta Ciidamo ii keen-saday xilkeygii iga soo ceersadey Dhuusamareeb ayaa ka mid ah shirka Muqdisho, maxow shir ka noqonayaa xalaalba maahane.” ayuu yiri Axmed Ducaale Geelle (Xaaf).

Sidoo kale wuxuu soo hadal qaaday tabashada ay musharraxiintu ka muujinayaan guddiyada doorashooyinka, wuxuuna sheegay in kaliya ay wadaan mar-marsiiyo iyo inay carqaladeeyaan doorashada soo socota, isaga oo hoosta ka xariiqay in la wada ogaa sidii ay ahaayeen guddiyadii uu sanadkii 2016-kii magacaabay Xasan Sheekh Maxamuud.

Si kastaba Muqdisho ayaa marti galineyso shirar siyaasadeed oo iska soo horjeedo, kuwaas oo looga hadlayo doorashada, gaar ahaan muranka ka taagan guddiyadeeda.

Ciidamada Itoobiya oo hareereeyey caasimada gobolka Tigray ee Mekelle

0
ethiopian army armor

Wararka laga helayo dalka Itoobiya ayaa sheegaya in ciidamada federaalka ee dalkaasi ay ku sii dhowaanayaan caasimada gobolka Tigray ee Mekelle, halkaas oo laga dareemayo dhaq-dhaqaaq xoog leh.

Ciidamada milatariga Itoobiya ayaa lagu soo warramayaa inay hareereeyeen caasimada Tigray ee Mekelle, halkaas oo ah xudunta dagaalka ka socda waqooyiga Itoobiya.

Sidoo kale waxaa maanta ku eeg saddexdii cisho ee loo qabtay inay isku soo dhiibaan ciidamada deegaanka ee TPLF ee dagaalka kula jira dowladda Itoobiya.

Dagaalka ayaa ka sii daraya, iyada oo madaxda sare ee TPLF ay dhankooda ku gacan seyreen waqtiga loo qabtay, si ay isugu soo dhibaan dowladda.

Xaaladd ayaa haatan ah ah mid aad u adag, waxaana Qaramada Midoobay ay sheegtay inay si weyn uu uga walaacsan tahay xaaladda gobolka Tigray ee dalka Itoobiya.

Xukuumadda Addis Ababa ee uu hoggaamiyo Abiy Axmed ayaa dhankeeda ka dhaga fureysatay baaqyada caalamiga ah ee ku aadan in wada-hadal lagu dhameeyo xiisada.

Itoobiya ayaa xiisad dagaal iyo colaad sokeeye gashay, kadib markii todobaadyo ka hor ciidamada federaalka ay duulaan ku qaadeen gobolka Tigray ee waqooyiga Itoobiya

Lafta-Gareen oo weerar ku qaaday musharraxiinta

0
laftagareen

Madaxweynaha dowlad goboleedka Koonfur Galbeed Soomaaliya, Mudane Cabdicasiis Xasan Maxamed (Lafta Gareen) oo khudbad ka jeedinayey munaasabad ka dhacday magaalada Baydhabo ayaa ka hadlay arrimo ku aadan xaaladda dalka & doorashooyinka.

Ugu horreyn Lafta Gareen ayaa weerar afka ah ku qaaday musharraxiinta ku shirsan magaalada Muqdisho ee caasimada Soomaaliya, wuxuuna sheegay in aan loo baahneyn inay wax weliba ka eegaan dhanka xumaanta.

Sidoo kale wuxuu ka dalbaday inay dib u eegaan wixii ay horey u soo sameeyeen, si ay u ogaadaan xaqiiqada jirta, sida uu hadalka u dhigay.

Madaweynaha Koonfur Galbeed oo hadalkiisa sii wata ayaa shaaca ka qaaday in ka maamul ahaan ay ku qanacsan yihiin guddiyada doorashooyinka ee la magacaabay.

“Dadka ka cabanaya Guddiyada ee u badan madaxdii hore waxaan ka codsanayaa inta ay kaligood meel fadhiistaan hasoo xusuustaan wixii ay soo sameeyeen, waxa aan hubaa in guddigaan lagu qanacsan yahay marka la eego reer Koonfur Galbeed,” ayuu yiri Lafta Gareen.

Ugu dambeyn wuxuu hoosta ka xariiqay inay madaxdA maamul goboleedyadu ay doorashada ka yihiin dhex-dhexaad, islamarkaana ay ka shaqeyn doonaan horumarka & danaha dalka.

Hadalkan ayaa ku soo aadaya, iyada oo weli dood adag ay ka taagan tahay dhismaha guddiyada doorashooyinka oo ay cabasho ka keeneen midowga musharraxiinta dalka.

Amisom oo war cusub kasoo saartay doorashada dalka

0
Danjire Madeira4

Madaxa ciidamada AMISOM, Amb Francisco Madeira oo sidoo kalena ah wakiilka gaarka ah ee Midowga Afrika u qaabilsan Soomaaliya ayaa shaaciyey doorka ciidamadooda uga aadan doorashada dalka, oo lagu wado inay dalka ka qabsoomto horaanta sanadka cusub.

Amb. Francisco oo warbixin ka siinayey golaha amaanka ee Qaramada Midoobay, xaaladihii ugu dambeeyay ee Soomaaliya ayaa sheegay in ciidamada AMISOM ay si balaaran uga qeyb qaadan doonaan doorashada amaankeeda.

Waxa uu xusay inay bilaabeen qorshaha ay ku taageerayaan amaanka doorashada, isagoona sheegay inay arrintani qeyb ka tahay gudashada waajibaadka ay AMISOM u joogto dalka Soomaaliya.

Sidoo kale waxa uu sheegay inay AMISOM markasta dowladda Soomaaliya ay garab ku siineyso si loo diyaariyo, isla markaana loo qabto doorashooyinka kusoo fool leh dalka.

Francisco ayaa bogaadiyey qoondada haweenka ee 30 boqolkiiba ah, midaasi oo ay uga qeyb-galayaan doorashooyinka soo socda, isagoo xusay in lagu guuleystay hirgelinta qoondadaasi.

Ugu dambeyntiina waxa uu sheegay inay AMISOM dowlada ka taagerto dhinacyo badan oo ay kamid yihiin; howlgalada wadajirka ah iyo qorsheynta amniga, iyada oo xiligana ay ka caawinayaan tababarka amniga doorashada ee booliska Soomaaliyeed ee ku sugan goobaha lagu qabanayo doorashada.

Sacuudiga oo war rasmi ah kasoo saaray kulanka Netanyahu iyo Bin Salmaan

0
Bin Salman Netanyahu

Boqortooyada Sacuudiga ayaa markii u horeysay ka hadashay kulan qarsoodi ah oo ay baahisay warbaahinta Israel, kaasi oo sheegayay in kulan hoose uu dhex-maray ra’iisal wasaaraha Israel, Netanyahu iyo dhaxal-suhgaha Sacuudiga, Maxamed Bin Salmaan.

Wasiirka arrimaha dibedda Sacuudiga, Amiir Faisal bin Farhan ayaa gebi ahaanba beeniyay inuu jiro kulan qarsoodi ah oo maalintii Axadii magaalada Riyadh ku dhex-maray Netanyahu iyo Maxamed Bin-Salaam.

Waxa uu sheegay in uu jiray oo keliya kulan dhex-maray saraakiil Mareykan ah oo uu hogaaminayey xoghayaha arrimaha dibedda dalkaasi, Mike Pompeao iyo kuwo Sacuudiyaan ah.

“Waxaan arkay wararka warbaahinta ee ku saabsan kulan la sheegay inuu dhex-maray dhaxal-suge Maxamed Bin Salman iyo saraakiil Israa’iiliyiin ah intii lagu guda jiray booqashadii uu Pompeo. Wax kulan noocaas ah ma dhicin. Saraakiisha rasmiga ah ee joogtay waxay ahaayeen Mareykan iyo Sacuudiyaan” ayuu yiri Amiir Faisal qoraal ku baahiyey bartiisa twitter-ka.

Sida ay shalay baahisay warbaahinta Israel, ra’iisal wasaare Benjamin Netanyahu ayaa safar qarsoodi ah ku tagay dalka Sacuudi Carabiya, halkaasi oo uu kulan qarsoodiya kula qaatay dhaxal-sugaha Sucuudiga Maxamed Bin Salman.

Kulanka ay beenisay Riyadh ayey warbaahinta Israel ku sheegtay inuu ahaa mid looga hadlay xiriirka labada dhinac iyo sidii uu Sacuudigu dib u eegis ugu sameyn lahaa xiriirka Israel, xili ay dalalka carabtu ay heshiis nabadeed la galeen Israel oo ay kala dhaxeysay xiisada Falastiin, midaasi oo uu gadaal ka riixayay Donald Trump.

QORAALADDII UGU DAMBEEYEY