Home Blog

Daawo Gudiga Doorashooyinka Galmudug oo kordhiyay wakhtiga diiwaangalinta Murashaxiinta

0
Gudi doorasho galmudug

Daawo Gudiga Doorashooyinka Galmudug oo kordhiyay wakhtiga diiwaangalinta Murashaxiinta:

Taliyaha ciidanka dhulka Soomaaliya oo gaaray degmadda Baardheere ee G/Gedo Sawirro

0
taliyaha lugta2

Iyadoo muddooyinkii dambey ay xiisad u dhaxeysa dowladda federaalka iyo maamulka Jubbaland ka taagneed gobolka Gedo ayaa waxaa galabta gaaray magaalada Baadheere wafdi ka socda dowladda dhexe, gaar ahaan saraakiil ka socota ciidanka xoogga dalka.

Wafdigaas waxaa hoggaaminayey Taliyaha ciidamada dhulka S/Guuto Cabdixamiid Maxamed Dirir, waxaana safarka ku wehliyey guddoomiyaha Maxkamadda ciidamada qalabka sida, Xeer ilaaliyaha Maxkamadda CQS, Taliye ku xigeenka ciidanka dhulka, Taliyaha qeybta 43aad ee CXD iyo saraakiil kale oo ka tirsan militeriga Soomaaliya.

Saraakiishan ayaa garoonka diyaaradaha ee degmada Baardheere waxaa ku soo dhaweeyey Taliyaha guutada 10aad, qeybta 43aad ee CXD G/Sare Maxamed Cadow iyo cutubyo ka tirsan militeriga Soomaaliya ee ku sugan degmadaas.

Taliyaha ciidanka dhulka ee militeriga Soomaaliya Cabdixamiid Maxamed Dirir oo hadal kooban garoonka ka jeediyey waxa uu sheegay in ujeedka safarkooda Baardheere uu yahay u kuur-gelidda xaalada dhabta ah ee kajirta gobolka iyo kormeer ay ku sameyn doonaan xeryaha ciidamada xoogga ee gobolkaas.

Socdaalka saraakiishan ayaa ku soo aadaya iyadoo maalmihii u dambeeyey ay dowladda federaalku ciidamo geysay magaalooyin ay ugu horeyso Luuq oo ka tirsan gobolka Gedo.

Loolanka ka taagan gobolka Gedo ee u dhaxeeya dowladda dhexe iyo Jubbaland ayaa salka ku haya hab maamulka degmooyinka gobolkaas, iyadoo ay jiraan guddoomiyaal ka kala amar qaata Jubbaland iyo dowladda federaalka oo ku loolamaya maamulidda degmooyin ay ugu horeyso Baardheere.

Abiy Ahmed oo shaaciyey kulan uu dhowaan la yeelan doono Farmaajo iyo Afwerki

0
farmaajo itoobiya

Ra’iisul wasaaraha Itoobiya Abiy Ahmed ayaa maanta sheegay in kulan cusub oo saddex geesood ah uu la yeelan doono madaxweynaha Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaaji iyo kan Eritrea Isaias Afwerki.

Abiy ayaa qoraal uu soo dhigay twitter-ka ku yiri “Waxaan la kulmi doonaa walaalahey, hoggaamiyayaasha Eritrea iyo Somalia. Madaxweyne Isaias Afwerki iyo madaxweyne Maxamed Cabdullaahi. Waxaan kala hadli doonaa arrimo kala duwan.”

Qoraalka ayaa intaas ku daray in kulanka uu ka dhici doono magaalada Asmara. “Sida caadada ah, waxaan hubaa in magaalada soo dhoweynta leh ee qaaliga ah ee Asmar ay joogitaankeena ka dhigi doonto mid farxad leh.

Abiy Ahmed ma uusan shaacin goorta uu kulanka dhici doono. Kulankan ayaa imanaya ayada oo 11-kii bishan uu madaxweyne Farmaajo kasoo laabtay magaalada Asmara, oo uu kula soo kulmay madaxweyne Afwerki, kalana soo hadlay arrimo dhowr ah.

Soomaaliya, Eritrea iyo Itoobiya ayaa ku jira isbaheysi saddex geesood ah, oo ay dhisteen, balse illaa iyo hadda aysan jirin wax la taaban karo oo uu qabtay.

Madaxweynaha Soomaaliya, oo inta uusan kursiga ku fariisan shacabka u sheegi jiray in Itoobiya ay tahay cadowga koowaad ee umadda Soomaaliyeed, ayaa doorashadiisa kadib ka dhigtay saaxiibka koowaad, ayada oo kadibna ay kusoo biirtay Eritrea.

Sawirro: RW Kheyre oo sagootiyey ciidamo loo diray howl-gal DAGAAL

0
sagootin ciidan1

Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya, Xasan Cali Kheyre ayaa sagootiyay ciidamo ka tirsan xoogga dalka oo loo diyaariyay ka qayb qaadashaya howl-gallada dagaal ee ka dhanka ah Al-Shabaab, sida lagu sheegay qoraal kasoo baxay xafiiskiisa.

Sida qoraalka lagu sheegay, ciidankan oo lagu tababaray xerada Gen. Gordan, ayuu Ra’iisul Wasaaruhu uga mahad-celiyay “naf-hurnimada ay uga qayb qaadanayaan badbaadinta nafta iyo maalka ummadda Soomaaliyeed, waxuuna kula ballamay in argagaxisada ay ka xoreeyaan deegaannada loo qorsheeyay in ay ka fuliyaan howl gallada.”

“Ciidamanka tababarka dhameystay ayaa qayb ka noqonaya ciidamada ku sugan furimaha dagaalka ee qabowga iyo cadceedda u taagan ilaalinta dhiigga umadda Soomaaliyeed iyo cirib tirka argagaxisada duullaanka ku ah jiritaanka ummadda iyo qarannimada Soomaaliyeed.” Ayaa lagu yiri qoraalka

Qoraalka ayaa intaas ku daray “Ra’iisul Wasaaraha oo ballan qaaday in madaxda dowladdu u dhammeystireyso dhammaan agabka qaybta ka qaadanaya cirib tirka argagaxisada, ayaa sidoo kale saraakiisha iyo taliyaasha ciidanka kula dardaarmay inay ku dadaalaan sugnaanta xuquuqda ciidanka, u cadaalad falaan, tusaale wanaaggsanna u noqdaan ciidanka.”

“Ciidamo horey loogu tababaray Xerada Gen. Gordan ayaa ka qayb qaatay howl gallada naf bad-baadinta ah ee shacabka Soomaaliyeed looga dul qaadayo kooxaha caadeystay daadinta dhiigga iyo boobka hantida ummadda Soomaaliyeed.”

Maxaa ka khaldanaa jawaabtii Somaliland ka bixisay hadalkii C/Raxmaan Guulwade

0
astaanta somaliland

Ka dib markii uu Jeneraal Cabdiraxmaan Cabdi Xuseen (Guulwade) uu difaacay diyaaradihii Dawladdii Kacaanku ku duqeysay dadka shacabka ah Somaliland, VILLA SOMALIA waxay ugu falcelisay si deg deg ah, iyadoo iska fogeysay hadalkiisii, islamarkaana waxay sheegtay in Reer Somaliland ay dhiig badan u soo daadiyeen halgankii xornimadda Soomaaliya, midowgiina aanu khasab ku imaan, ugu dambeyntiina xilkii uu hayey ayaa laga cayriyey, taasoo keenaysa in C/R Guulwade ay siyaasada Soomaaliya uga dhamaato.

SIDEE UGU FIICNAYD IN SOMALILAND UGA JAWAABTO?

Waxaa fiicnaan lahayd in arintan ay Somaliland siyaabo kala duwan oo siyaasi ah uga faaiideysato, iyadoo xooga saaraysa hadalkii iyo talaabooyinkii ay Madaxtooyada Somalia qaaday, tusaale ahaan in Madaxtooyada Somaliland soo saarto qoraal ka kooban 3 xidhmo koob kooban.

Xidhmadda Kowaad waxay ahayd in Somaliland ku muujiso sida ay uga xun tahay in Siyaasadda Soomaaliya ay weli ku sii jiraan Guulwade iyo shaqsiyaad la feker ah, iyadoo aan la eedeyn Madaxweynaha Somaliya.

Xidhmada labaad waxay ahayd in Somaliland kaga hadasho talaabooyinkii Villa Somalia CR Guulwade ka qaaday, iyadoo ay ku fiicnayd in la soo dhoweeyo oo lagu tilmaamo talaabo xaga wanaaga loo qaaday.

Xidhmadda Sadexaad waxay ahayd in Somaliland ku muujiso wanaaga iyo siday dhinaceeda diyaar ugu tahay.

Jawaabaha noocan oo kale ahi waxay Somaliland u soo hoyn lahaayeen guulo siyaasadeed iyo kalsoonida dadka Soomaaliyeed, waxayna u muujin lahayd in caqliga Faysal Cali Waraabe ee Cayda u badani aanu metelin, sidoo kale waxay fududeynayaan isu soo dhowaanshaha iyo wadahalka loo baahan yahay, waana fursad qaaliya.

SIDEE SOMALILAND UGA JAWAABTAY ARINTA GUULWADE?

Wasiirka Warfaafinta, Dhaqanka iyo Wacyigelinta ayaa arintan uga hadlay si u muuqatay Gole-ka-fuul ku salaysan hadalkii suuqa iyo baraha bulshada, wuxuu weeraray Madaxweynaha Soomaaliya, wuxuu soo hadal qaaday dhibaatada shacabka Soomaaliyeed haysata oo aan loo baahnay in meesha la soo dhigo maadaama dad badani digasho u qaadanayaan, dhibta dadka Soomaaliyeed haysta reer Somaliland waa ka xun yihiin, mana ay cawryin, lugna kuma laha ee waxaa saameeyey talo iyo hogaan xumaddii markii hore Somaliland lagu duqaynayey, waana u duceeyaan.

SIDEE SIYAASIYIINTA SOOMAALIYA U ARKEEN JAWAABTII SOMALILAND?

Siyaasiyiin badan Soomaaliyeed ayaa markay daawadeen hadalkii Wasiir Koore dib u qoomameeyey talaabooyinkii ay Madaxtooyadda Soomaaliya kula kacday CABDIRAXMAAN GUULWADE.

Inkastoo ay Reer Somaliland labo sano iyo dheeraad ay ku jireen xukunka adag ee Madaxweyne Muuse Biixi Cabdi, haddana waxaa muuqata in waxyaabihii xukuumadihii hore laga dhaxlay ay weli sii socdaan sida Masuul markii saxaafadu u timaado wuxuu doono ka hadla, MARKA WASIIR UU MADAXWEYNE FARMAAJO EEDAYNAYO WAA INUU OGOLAANSO KA HAYSTAA MADAXWEYNE MUUSE BIIXI SABABTOO AH XIRIIRKA LABADA DHINAC WAA ARIN SAAMEYN GUUD KU LEH SOMALILAND OO AY WAAJIB TAHAY IN MADAXWEYNUHU GO’AAMIYO SIDUU NOQONAYO.

Halista feyriska dilaaga ah ee Shiinaha ka dilaacay oo sii kordhaysa

0
2019 nCoV

Faafidda feyriska ku dhaca neef mareen ayaa si xawli ah ugu sii fidaya dalka Shiinaha, waxaa sidaasi ka digay madaxwaynaha Shiinaha Xi Jinping.

Mdaxwaynaha ayaa kulan degdeg ah isugu yeeray sarakiisha dowladda xilli dalkaasi looga dabaaldagayo sanadka cusub ee Shiinaha ee Lunar.

Dalka waxa uu wajahayaa “Xaalad qalafsan” waxaa uu Mr Xi sidaasi u sheegay saraakiisha sarsare.

Feeriska ayaa waxaa ilaa iyo imika u dhintay ugu yaran 56, halka uu guud ahaan Shiinaha uu soo ritay dad gaaraya 2,000.

Waxaa aqlabiyada dadka uu cudurkan soo ritay ay ku nool yihiin magaalada Wuhan.

Seynisyahano ayaa sheegaya in dowladda Shiinaha laga doonaya in ay dhinto heerka isu gudbinta feeriskan faraha ba’an ku haya dalkaasi ee neef mareenka ku dhaca 60% waa haddii ay tahay in cudurka la joojiyo.

Digniintan ka timid xarunta xakamaynta cudurada ee UK ayaa imanaysa xilli ay dowladda Shiinaha ku dhawaaqday in tirada dhimashada cudurkan ay sii koradhay.

Mas’uuliyiinta waddanka Shiinaha ayaa joojiyay adeegyadii diyaaradaha iyo tareennada ee magaalada Wuhan – oo ah magaalo ay ku nool yihiin 11 malyan oo ruux – waxaana sidoo kale la hakiyay gaadiidkii dadweynaha ee ka dhex shaqeynayay gudaha magaalada.

.
Image caption.

Maxaan ka naqannaa caabuqan?

Cudurkan oo hadda loo yaqaanno 2019-nCoV, waxaa la aaminsan yahay inuu yahay nooc caabuq ah oo ka mid ah xanuunka coronavirus, kaasoo aan horay loogu arkin bani’aadanka.

Sars, oo ah caabuq aad u xun oo neef mareenka ku dhaca ayaa ku dhawaad 800 oo ruux ku dilay caalamka horaantii sanadihii ka dambeeyay 2000, wuxuuna qudhiisa qeyb ka ahaa cudurka coronavirus.

Tijaabooyin badan oo laga qaaday bukaannada ayaa lagu baaray sheybaarka.

Saraakiisha Shiinaha iyo WHO ayaana sheegaya inay baaritaanka ku heleen in caabuqu uu yahay coronavirus.

Calaamadaha qofka ay ku dhacaan caabuqyadan waxaa ka mid ah hargab, iyo sidoo kale xanuun dhanka sambabbada ah, coronavirus ayaa 774 qof oo ka tirsanaa 8,098 qof oo fayrasku uu ku dhacay ku dilay Shiinaha sanadkii 2002.

Tallaabooyin noocaas ah ayaa hadda laga hirgalinayaa magaalada u dhow Wuhan ee lagu magacaabo Huanggang, oo ay ku nool yihiin in ka badan 7 malyan oo qof.

Cudur-sidahan oo lagu magacaabay “coronavirus” ayaa la aaminsan yahay inuu markii ugu horreysay ka dillaacay suuqa magaalada Wuhan.

Darawal xeelad la yaab leh ku maray waddo gaar u ah gaadiidka rakaabka sida

0
qalfoof

Nin darawal ah ayaa gudaha Mareykanka lagu qabtay isagoo isku dayaya in qalfoof been abuur ah uu ka dhigto qof rakaab ah si uu u isticmaalo waddada ay maraan baabuurta sida rakaabka, sida basaska oo kale.

Waaxda Badqabka Dadweynaha ee Arizona ayaa sheegtay in sarkaal ka mid ah shaqaalahooda uu gaari nin 62 sano jir ah uu watay ku amray in uu dhinac u baxo ka dib markii uu ogaaday in waxa baabuurka saaran uu yahay qolfoof laga soo dhigay sida qof rakaab ah, kaa oo xirnaa koofi isla markaana lagu xiray kursiga rakaabka loogu tala galay.

Darawalkaasi ayaa tikidh ganaax ah loo jaray, waxaana waaxdaasi ay wakaaladda wararka ee AP u sheegtay in sanad kastaa qiyaastii 7,000 oo darawal Arizona lagu qabto iyaga oo jebinaya sharciga waddooyinka khaaska u ah gawaarida sida dadka rakaabka ahi.

Farriin qoraal ah oo ay waaxdani soo dhigtay barteeda Twitter-ka, ayay darawaliinta kale uga digtay in ay isku dayaan khiyaanada noocaasi oo kale ah.

“Miyay kula tahay in waddadaasi aad ku mari kartid qolfoof rakaab laga soo dhigay? Dabcan waad khaldan tahay!” ayaa lagu yiri qoraalkaasi.

Qoraalkaasi ayaa waxaa la socday sawir laga soo qaaday gaariga uu ninkaasi watay, oo muujinaya qalfoof been abuur ah xiran koofi indhaha u dabooshay.

Ninkan reer Arizona ma ahan kii ugu horreeyay ee soo adeegsaday xeelad xad dhaaf ah si uu uga badbaado shuruucda darawallada aan rakaabka wadin ka mamnuuceyso in ay maraan waddooyinka gaarka ah ee loogu tala galay gaadiidka sida dadka rakaabka ahi.

Bishii Abriil ee la soo dhaafay, nin ayaa lagu qabtay isagoo maraya waddadaasi, oo uu baabuurka u saaran yahay boombale loo soo xiray koofi iyo muraayadaha qorraxda laga xirto, sida ay sheegtay wadaaladda wararka ee AP.

Dowladda Federaalka oo ciidamo u daabushay degmooyin ka tirsan Gobolka Gedo

0
diyaarad hub ciidan dhuusamareeb

Wararka ka imaanaya Gobolka Gedo ayaa sheegaya in dowladda Federaalka ay labadii maalmood ee la soo dhaafay ay u daabushay Ciidamo gaaraya in ka badan boqol askari, kuwaasoo laga dejiyay degmada Luuq.

Guddoomiye kuxigeenka Gobolka Gedo oo Axmed Madoobe Magacaabay Sheekh Maxamed Xuseen Isxaaq Al-Qaadi ayaa sheegay in dowladdu ay ciidamo ka dejisay Luuq, isagoo uga digay dowladda inay ka huriso gobolka geliso dagaal dhiig ku daata.

Waxaa uu sheegay in Ciidamada la geynayo Gobolka Gedo ay gadaal ka riixayaan labo nin oo ka tirsan Nabadsugida Soomaaliya oo uu magacyadooda ku sheegay C/llaahi Kulane oo ah Kaaliyaha Taliyaha NISA iyo nin lagu magacaabo Zakariye.

Al-Qaadi ayaa sidoo kale sheegay in dowladda Federaalka aysan jirin sharci u ogolaanaya inay soo magacawdo maamul, dalkuna uu ka jiro nidaam federaal ah.

Dowladda Federaalka ayaa horay ugu guuldareystay isku day ay dooneysay inay Ciidamo Itoobiyaan ugu adeegsato doorashadii Madaxweynaha Jubbaland ee mar kale dib loogu doortay Axmed Madoobe, waxaana haatan socda qorshe kale oo Maamulka Axmed Madoobe looga goynayo Gobolka Gedo.

Golaha wasiirrada DF oo maanta ansixiyey heshiiska Soomaaliya iyo Norway

0
golaha wasiirada df

Golaha Wasiirrada ee xukuumadda Soomaaliya oo maanta shir aan caadi aheyn Muqdisho ku yeeshay ayaa ansixiyey oggolaanshaha heshiiska ay Norway ku caawineyso deyn-cafinta Soomaaliya.

Dowladda Norway ayaa bixineysa lacag gaareysa $400 Milyan oo ah qaanta Bangiga Adduunku ku leeyahay Soomaaliya.

Sidoo kale dowladaha Ingiriiska iyo Talyaaniga ayaa bixinaya deynta ay Soomaaliya ku leeyihiin Hey’adda lacagta Adduunka iyo Bangiga horumarinta Afrika.

Arrintan ayaa ka dambeysay kadib markii hey’adaha maaliyadda adduunka iyo dowladaha deymaha ku leh Soomaaliya ay sida la sheegay ku qanceen dib u habaynta dowladda Soomaaliya ay ku sameysay hey’adaheeda maaliyadda intii ay jirtay xukuumadan.

Hey’adda lacagta adduunka ee IMF, Bangiga Adduunka iyo Bangiga Horumarinta Afrika ee ayaa la filayaa in todobaadyada soo socda ay ku dhawaaqaan in deynta laga cafiyay Soomaaliya, sida lagu sheegay war ka soo baxay xukuumadda Soomaaliya.

Arinta ayaa hadii ay suurta gasho, oo deymaha laga dhaafo Soomaaliya, waxay bog cusub u fureysaa dhaqaalaha dalka.

Wararkii ugu dambeeyey xiisada gobolka Gedo ee DF iyo Jubaland oo ka dartay

0
ciidan gedo

Magaalada Baardheere ee gobalka Gedo ayaa muddooyinkii ugu dambeeyey waxaa ka jiray isbadbadallo dhanka maamulka, dowaladda federaalka ah ayaa badashay ama magacawday maamul ka duwan midkii Jubbaland taasi oo keentay xiisad iyo colaad u dhaxeysa dadka deegaanka dhexdooda gaar ahaan gudaha beesha Mareexaan.

Maanta waxaa la sheegayaa in uu dhaqdhaaq cusub jiro,  gaar ahaan xarunta degmada Baardheere, waxaana la wareegay Cismaaciil Sheekh Cabdi Qorax oo ah maamulka uu magacaabay Axmed Madoobe iyada oo ciidamo taageersanaa dowladda la sheegayo in qaarkood ay kala jabeen oo beelaha ku kala biireen.

Suldaan Hiiroow Cismaan oo ka mid suldaamada gobalka Gedo oo la hadlay idaacadda Goobjoog ee Muqdisho ayaa sheegay in isbadalka dhanka maamulka ah uu dib u dhigay magaalada Baardheere hormarkeedii, isaga oo yiri “ Magaalada Baardheere waxaa ka jira maamul hore ay soo magacowday dowlad goboleedka Jubbland iyo mid horay u jiray oo dowladda federaalka ah ay soocelisay hadda”, Suldaanka waxaa uu intaasi ku daray in labada maamul ee ay kala magacaabeen DF iyo Jubbaland ay is horfadhiyaan.

Suldaanka oo hadalkiisa siiwato ayaa ku eedeeyey dowladda federaalka ah soo celinta maamulkii hore diidmo ay diidan tahay dowlad gobaleedka Jubbaland, waxaana uu xusay in la doonayo in dadka degmada la iska horkeeno.

“Waxaa ay leedahay dowladda federaalka ah Axmed Madoobe wax taageersan marabno, qaab nuuaas ah ayeey u soo celisay, labadii maamul ee lasoo magaaabey oo mid ka mid ah uusan sharci aheyn iyo midkii oo la doonaayo in degmada la iskaga horkeeno ayaa hadda halkaan ka jira” ayuu yiri Suldaan Hiiroow

Dhanka kale Suldaan Hiiroow ayaa xusay in wasaaradda arrimaha gudaha aysan xaq u laheyn maamul degmo ama mid gobal in ay soo magacowdo, waxaana uu sheegay in arrintaas ay leedahay dowlad gobaleedka maadaama dalka uu yahay federal.

“ Wadanku waa nidaam federal ah nidaamkaas federalka ah wixii degmo ah iyo gobal ah magacaabistiisa dowlad gobaleedka ayaa iska leh, dowladda federal ama wasaaradda arrimaha ma soo magacaabi karto guddoomiye oo dowlad gobaleed ah ma soo magacaabi karto, ayadoo u jeedadu tahay Axmed Madoobe ayaan la dagaalameynaa ayey dowladdu waxaan sharci aheyn ku qasabtay meeshaan ayuu yiri”

Ugu dambeyn Suldaan Hiiroow Cismaan  ayaa ugu baaqay dowladda federal ah in faregalinta ay ka deyso degmada Baardheere  si horay ay ugu soco loona helo maamul u adeega dadka deegaanka.

Suldaan oo arrintaasi ka hadalaya “Waxaan leenahay halaga daayo faragelinta oo dhibaatada dowladda federaalka haka deyso  dadka walaalaha ah ee degan degmadaan , Baardheere waa degmo barwaaqo ah oo beero iyo xoolalo leh oo waxaa ay ka mid tahay meelaha ugu barwaaqada badan dalka, dowladdu dadkaas waxna ma ay tarin mashaariicna kama aay fulin haddii aysan wax tareen haka deyso faragelinta ayuu yiri Suldaanka”.

Dowladda federaalka ah oo dagaal kula jirta maamulka Jubbaland ayaa la sheegayaa iney hub iyo ciidan geysay Gedo, taasi oo dadka ka dhexabuurtay kalsooni-darro iyo cabsi laga qabo iskudhac beesha Mareexaan dhexdeeda ah.

QORAALADDII UGU DAMBEEYEY