Home Blog

Dood ka dhalatay diyaarad ay ka soo daadatay wasakhda musqusha

0
diyaarad ciidan china

Ingiriisku inta badan wuxuu ku mashquulsan yahay cimilada, balse hal nin oo ka soo jeeda Berkshire, ee galbeedka London, ayaa lahaa sabab gaar ah oo uu kaga welwelsan yahay samaawaadka isaga ka sarreeya.

Waxa uu ku nasanayay beertiisa markii “qashin aad u xun ku soo firdhismay” waa saxarada iyo kaadida aadanaha, oo diyaarad ka soo dhacday.

Waxay dhacday bartamihii bishii Luulyo, balse hadda ayay soo shaac baxday dhacadadan.

Xildhibaanka golaha deegaanka Karen Davies oo ka hadlayay madasha duulimaadka The Royal Borough Of Windsor & Maidenhead ayaa sheegtay in ay la soo xiriirtay xubin ka tirsan degmada ayna aad uga argagaxday markii ay maqashay dhacdada “laga naxo”.

Waxay sharraxday sida “beertiisa oo dhan, iyo dalladaha beerta, iyo isaga oo dhan loogu daboolay” saxaro.

Haddaba sidee ayay taasi ku dhacday, oo ma dhammaanteen baa u baahannahay inaan eegno cirka?

Maxaa dhacay?

Muuqaalka kore ee magaalada Windsor
Qoraalka sawirka,Muuqaalka kore ee magaalada Windsor

Ninku wuxuu ku nool yahay Windsor, oo ah magaalo caan ku ah qalcadda ay leedahay Boqoraddu, balse sidoo kale dhinaca ku hayso gegida diyaaradaha ee Heathrow, oo ah tan ugu weyn shanta garoon ee u adeega London.

Ms Davies ayaa tiri, “Waan ogahay in dhacdooyin dhowr ah ay dhacaan sanad walba kuwaas oo la xiriira wasakhda ka soo baxda diyaaradaha.”

“Waxa uu xilligaasi ku sugnaa beertiisa, sidaa darteed runtii waa argagax iyo waayo -aragnimo aad u xun. Waxaan rajeyneynaa inaysan mar dambe ku dhicin mid ka mid ah dadka deggan,” ayay raacisay.

Sidee ayay diyaaradda hawada ugu sii deyn kartaa wasaqda musqulaha ?

Musqulaha diyaaraddu waxay saxarada ku kaydiyaan haama gaar ah, kuwaas oo sida caadiga ah la faaruqiyo marka diyaaraddu soo degto.

Hase ahaatee maamulka duulimaadyada caalamiga ah ayaa qiraya in musqulaha ay dilaaci karaan inta ay hawada ku jirto.

Raadiyaha BBC Berkshire ayaa khabiirka duulista hawada Julian Bray kala hadlay sida ay u dhici karto inuu dillaacaan haamaha oo ay wasakhdu uga soo baxdo.

“Diyaaradaha casriga ahi waxay leeyihiin musqul faaruq ah, sidaa darteed aad bay ammaan u yihiin oo si fiicanna ayaa loo daboolay balse dhibaatadu waxay ka timaaddaa habka musqusha iyo kaydinta,” ayuu yiri Bray.

“Hase ahaatee marnaba ma jiri karto dabool adag oo boqolkiiba boqol ah maadaama ay tahay in xoogaa la dabciyo maxaa yeelay diyaaradu waxay maraysaa heerar kala duwan oo cadaadis ah.”

“Waxa suurogal ah inay halkan ka dhaceen in marka ay diyaaradda ku soo degeyso dhulka, ay tahay inay soo gaarto meel u jirta 1,800 oo mitir dhulka, cadaadiskuna wuu is beddelayaa markaasi marka waxaa dabci kara daboolka haamaha musqusha ee diyaaradda.”

Ma arrinta inta badan dhacdaa?

An aeroplane toilet showing blue disinfectant
Qoraalka sawirka,Musqul diyaarad

“Alle ayaa mahad leh, waa dhacdo aad dhif u ah. Waxay ahaan jirtay wax aad u badan waagii hore oo waxa la yiraahdo barafka buluugga ah ayaa soo bixi jiray,” ayuu yiri Bray.

“Waxaa loogu yeeraa baraf buluug ah halkii laga siin lahaa midab kasta oo kale sababtoo ah waxay ka kooban tahay saxarada iyo jeermis dilaha, ayuu yiri isagoo sii wada sharraxaadda.”

Paul oo ka soo jeeda Iver – oo BBC Radio Berkshire uga waramay khibradiisa ayaa sharraxay mar uu arkay barafka buluug ah ama wasaqda bini’aadanka ee diyaaradaha oo soo dhacaya.

“Waxaan ka soo baxay Isbitaalka Princess Margaret waxaana la kulmay diyaarad Air Canada oo ku duuleysa dabcan heer aad u hooseeya iyadoo ku sii jeedda garoonka diyaaradaha ,” ayuu Paul sharraxay.

Waxa uu yiri waxaan arkay “barafka buluugga ah ee musqusha diyaaradda oo so dhacaya waxaa uuna ku dhacay geedo ii jira meel 3.6 mitir ii jirta oo hortayda ah.”

Hay’adda Duulista Hawada ee Britain ayaa BBC -da u sheegtay sannadkii 2016 -kii in ku dhawaad ​​25 goor la soo weriyay dhicitaanka “barafka buluug ah” ama saxarada jeermiska laga dilay ee bini’aadanka ee diyaaradaha ka soo dhacay.”

“Sannad walba 2.5 milyan oo duullimaad ayaa dul mara hawada UK, balse tani, dabcan, meel walba ayay ka dhacdaa.”

Dhacdooyinka caalamiga ah

Dadka soo weeriyay in la kulmeen dhacdooyinka noocaan oo kale ah waxaa ka mid ah dad u socday xaflad oo ku sugnaa gobolka Pennsylvania ee dalka Mareykanka.

Joe Cambray oo ka soo jeeda Levittown ayaa u sheegay TV-ga maxalliga ah in xafladdii dhalashadii 16-aad ee gabadh uu dhalay ay burburtay ka dib markii ay “wax xun ay ku soo da’een goobta munaasabadda”.

“Nasiib wanaag teendhadii ay u diyaariyeen xafladda ayaa inta badan martidii ka gaashaantay wasakhda.”

Dhagax baraf ah oo ku soo dhacday tuulo ku taal gobolka Haryana ee waqooyiga Hindiya bishii Janaayo 2018 ayaa sidoo kale loo malaynayaa inay tahay wasakhada musqulaha ee ka soo daatay diyaaradaha”

The 10-12kg chunk of ice fell on Fazilpur Badli village in Gurgaon district on Saturday with a "big thud".
Qoraalka sawirka,1ok g oo baraf hawada ka soo dhacay ayaa ku dhacy tuulo ku taalla Brazil

Dhanka kale The Times of India ayaa werisay in bishii Diseembar 2015 uu haweeney 60 jir ah ku soo dhacay baraf buluug ah oo la’eg kubadda cagta kaas oo looga shakisan yahay inuu yahay wasakhda musqulaha diyaaradaha .

Andrew Hall oo goob joog ka ahaa kulanka golaha caadiga ah, ayaa sheegay in ninka nasiib darrada ku dhacaday ay ku habboontahay inuu raadsado magdhow la taaban karo.

“Shirkadaha biyaha waxaa lagu ganaaxaa malaayiin marka ay wasakhda ku shubaan wabiyada,” ayuu yiri, “marka ay diyaaradda wasakhdeeda ku shubto madaxa qof bini’adan ah, waxaan u malaynayaa inay taasi ka sii foolxun tahay,”

.

Laakiin Ms Davies ayaa sheegtay in qofka dhibaatadu ku dhacday uu go’aansaday inuusan raadin sheegasho caymis.

BBC -da ayaa la xiriirtay Hay’adda Duulista Hawada ee UK si ay arrintan wax uga weydiiso, laakiin ma aysan helin wax jawaab ah dhowr maalmood ka dib.

XIGASHO BBCSOMALI

Mareykanka oo sheegay hal sabab oo uu kula dagaallami karo Shiinaha

0
Joe Biden-2

Madaxweyne Joe Biden ayaa sheegay in uu difaaci doono Taiwan haddii Shiinuhu uu soo weeraro, taas oo u muuqata in uu ka baxayo mowqifkii siyaasadeed ee muddada dheer uu Maraykanku arrintaas ka taagnaa.

Hase ahaatee afhayeen u hadlay Aqalka Cad ayaa markii dambe u sheegay qaar ka mid ah warbaahinta Mareykanka in hadallada Madaxweynaha aysan ka turjumayn isbaddal dhanka siyaasadda ah.

Maraykanka ayaa leh sharci u oggolaanaya in Taiwan uu ka caawiyo sidii ay isu difaaci lahayd.

Laakiin waxay si ula kac ah u caddaynaysaa waxa uu dhab ahaan samayn lahaa haddii Shiinuhu weerari lahaa Taiwan, taas oo loo yaqaanno “madmadow istiraatiiji ah”.

Shiinuhu wali kama jawaabin hadalka Madaxweyne Biden.

Maxay yiraahdeen Biden iyo Aqalka Cad?

Munaasabad ka dhacday hoolka CNN, ka qeybgale ayaa tixraacay warar dhawaan soo baxay oo sheegayay in Shiinuhu tijaabiyay gantaal aad u dheereeya. Wuxuu weydiiyay Mr Biden haddii uu “ku dhaaran karo ilaalinta Taiwan”, iyo waxa uu ka sameyn doono horumarka militariga Shiinaha.

Mr Biden ayaa ku jawaabay: “Haa” wuxuuna intaas ku daray in aan loo baahnayn in “laga walwalo in Shiinuhu uu sii xoogaysanayo”, waayo “Shiinaha, Ruushka iyo caalamka kaleba way ogyihiin in militari ahaan aan adduunka ugu awood badannahay”

Waxaa mar labaad su’aal ka keenay weriyaha CNN Anderson Cooper oo waydiiyey haddii Shiinuhu uu soo weeraro Taiwan in Mareykanku uu difaaci doono iyo in kale? “Haa, waxaa naga go’an inaan arrintaas sameyno.” Ayuu Biden ku jawaabay.

Afhayeen u hadlay Aqalka Cad ayaa markii dambe muujiyey in uu gadaal uga gurtay hadalkii Biden, asagoo warbaahinta u sheegay in Maraykanku uusan “waxba ka baddalayn siyaasaddiisa”

Maahan markii ugu horraysay ee ay arrintani dhacdo. Bishii August, Mr Biden ayaa mowqif kan la mid ah ka qaatay mar uu waraysi siiyey warbaahinta ABC News. Aqalka Cad ayaa sidoo kale sheegay in aan la baddalin siyaasadda Maraykanka ee Taiwan.

Maraykanku lama lahan Taiwan xiriir diblumaaiyadeed oo rasmi ah, balse wuxuu ka iibiyaa hubka asagoo adeegsanaya sharciga uga yaal xiriirka Taiwan, kaas oo dhigaya in Maraykanku uu jasiiraddaas siiyo taakulada ay u baahan tahay si ay isu difaacdo.

Wuxuu xiriir rasmi ah la laleeyahay Shiinaha, wuxuu sidoo kale aqoonsan yahay mowqifka Shiinaha ee ah in Shiinuhu uu yahay hal dowlad oo qura.

Sidee Shiinaha iyo Taiwan ay uga jawaabeen?

Xafiiska madaxweynaha Taiwan ayaa sheegay in aysan isu dhiibayn cadaadiska la saarayo isla markaasna aysan “degdegayn” marka ay taageero hesho.

Afhayeenka madaxtooyada Xavier Cheng, ayaa sheegay in “Taiwan ay ka go’an tahay in ay is difaacdo,” wuxuuna u mahad celiyey maamulka madaxweyne Biden oo uu sheegay in uu taageero la garab taagan yahay.

Shiinuhu wali wax jawaab ah kama uusan bixin hadalka Biden. Hase ahaatee gelinkii hore ee Khamiistii, ka hor hadalka Biden, safiirka Shiinaha u fadhiya Qaramada Midoobay Zhang Jun ayaa Maraykanka ku eedeeyey in uu qaadayo “tallaabooyin khatar ah, oo xaaladda Taiwan u horseedi karta in ay u jihaysato meel khaldan”.

Shiinaha iyo Taiwan

  • Maxaa xumeeyey xiriirka Shiinaha iyo Taiwan? Shiinaha iyo Taiwan ayaa la kala qaybiyey intii uu socday dagaalkii Sokeeye sannadkii 1940-kii.Markii Taiwan ay u sheegatay in ay tahay dal madax bannaan, Shiinuhu wuxuu u arkayey in ay tahay gobolka ayada ka mid ah oo gooni u goosad ah, oo mar uun dib ugu soo laabanaysa dal weynaha Shiinaha, haddii laga fursan waayana xoog lagu muquunin karo.
  • Sidee Taiwan loo maamulaa? Jasiiraddaas waxay leedahay dastuur iyada u gooni ah, hoggaamiyeyaal si dimuquraadi ah loo soo doortay, iyo ku dhawaan 300,000 oo ciidan ah oo si buuxda u qalabaysan.
  • Yaa aqoonsaday Taiwan? Dhowr dal oo qura ayaa aqoonsaday Taiwan. Waxayse dunida badankeedu aqoonsan tahay xukuumadda Shiinaha ee fadhigeedu yahay Beijing.

Lix walaalo ah iyo Libaaxyadooda oo magaalo dhan argagax galiyay

0
mohammed al kani

Qoyska inkaarta qaba. Muddo sannado ah, ilaa laga soo gaaray xagaagii lasoo dhaafay, nimankan walaalaha ah waxay magaaladan yar ku daadinayeen dhiig faro badan, iyagoo xasuuqayay rag, dumar iyo carruurba si ay u maamulaan deegaanka awoodna ugu lahaadaan. Laakiin hadda dambiyadooda ayaa si tartiib tartiib ah bannaanka loo soo dhigayaa.

Muddo toddobo bilood ah, shaqaalaha caafimaadka ee xiran dharka cad ee kiimikada la isaga ilaaliyo waxay isaga daba noqonayeen magaalada yar ee ay beeraleyda daggan yihiin ee lagu magacaabo Tarhuna, oo masaafe dhan hal saac u jirta magaalada caasimadda u ah dalka Liibiya ee Tripoli.

Meelo ka mid ah magaalada ayey ka soo qufeen meydadka ilaa 120 qof, inkastoo meelo badan oo kale aysan wali tagin. Dharka kiimikada difaaca waxay u xiran yihiin si aysan waxyeello uga soo gaarin meydadka qurmay ee ay aruurinayaan.

“Mar walba oo aan meyd kasoosaarayo qabriga waxaan isku dayaa in aan si tartiib ah oo naxariis leh u qaado intii karaankeyga ah,” ayuu yidhi mid ka mid ah shaqaalaha caafimaadka, oo lagu magacaabo Wadah al-Keesh. Wuxuu intaas sii raaciyay: “Waxaan aaminsan nahay in haddii aan laf ka jabinno qofka meydka ah ay naftiisa dareemeyso.”

Qaar ka mid ah meydadka waxay u muuqdaan dagaalyahanno dhalinyaro ah oo ku dhintay isku dhacyadii xagaagii lasoo dhaafay ka dhacay magaalada Tarhuna, markaasoo dagaalka sokeeye ee Liibiya ka socda uu marayay sanadkii sagaalaad.

Laakiin in badan oo ka mid ah meydadka shacabka – oo ay ku jiraan haween iyo carruur yaryar oo qaarkood ay shan sano jir yihiin – waxaa ka muuqda in jirkooda la jarjaray.

Qabuuro badan oo halkaas ku yaalla waxay astaan u yihiin ficilladii ay sameeyeen koox argagixisa bulshada, oo muddo siddeed sano ah magaaladaas ka geysaneysay tacaddiyo, waana qoys deegaanka kasoo jeeda oo loo yaqaanno “Kanis” iyo maleyshiyo ay abuureen.

Wadah al-Keesh
Qoraalka sawirka,Wadah al-Keesh oo lagu sawiray qabuurihii uu qaarkood wax ka qufay

Saddex ka mid ah raggii walaalaha ahaa ee qoyska Kani uu ka billowday hadda way dhinteen, kuwii kalena waxaa bishii June ee sanadkii 2020-kii eryaday ciidamada daacadda u ah dowladda ay Qaramada Midoobay taageerto ee GNA, laakiin ilaa hadda xitaa qaar badan oo ka mid ah dadka daggan magaalada Tarhuna waxay ka cabsanayaan in ay ka hadlaan dambiyadii ay raggaas geysteen. Qaarkood waxay sheegeen in wali ay hanjabaado usoo diraan dad taageersan qoyska Kani.

Ma sahlana in si buuxda loo helo sheekooyinka ku saabsan raggan walaalaha ah oo magacyadooda ay kala yihiin: Abdul-Khaliq, Mohammed, Muammar, Abdul-Rahim, Mohsen, Ali iyo Abdul-Adhim.

Balse xogta laga helayo dadkii yaqaannay ee lala sheekeystay waa mid argagax leh oo muujineysa sida ay qoys sabool ahaa uga faa’iideysteen qalalaasihii ka dhacay dalka Liibiya sanadkii 2011-kii, kaasoo daba socday kacdoonkii xilka looga tuuray kalitaliyihii dalkaas, Mucamar Al-Qadaafi. Kaddib waxay dadkii deegaankooda ku qabsadeen xukun argax darro ah.

“Walaalahaas toddobada ah waxay ahaayeen kuwo aad u akhlaaq daran. Dhaqankooda dhinaca bulshada wuxuu ahaa ebar,” ayuu yidhi Hamza Dila’ab, oo ah qareen tababaran oo sidoo kale u dooda xuquuqda bulshada, oo xasuusta in uu raggaas kula kulmi jiray aroosyada iyo aaska ka hor 2011-kii.

“Marka ay isla joogaan waxay u ekaayeen koox waraabeyaal ah. Way murmi jireen wayna isu dhaaran jireen. Xitaa ulo ayey isku garaaci jireen midba midka kale.”

Markii uu kacdoonka billowday, inta badan dadkii dagganaa magaalada Tarhuna waxay go’aansadeen in ay daacad usii ahaadaan xukunka Qadaafi. Ninka kalitaliska ah ayaa laga jeclaa magaaladaas, maadaama uu ragga kasoo jeeda qoysaska ugu waaweyn magaaladaas jagooyin fiican ka siin jiray laamihiisa amniga.

Qoyska Kani waxay ka mid ahaayeen dadka tirada yar ee taageersanaa kacdoonka looga soo horjeeday Qadaafi – inkastoo ujeeddada ay lahaayeen aysan ku saabsaneyn fikir balse ay salka ku heystay cadaawad kala dhaxeysay qoys ilma-adeerradood ah oo ay ilaa 30 sano col ahaayeen, kuwaasoo taageersanaa Qadaafi, sida uu sheegay Hamza Dila’ab.

Markii xukunka laga tuuray Qadaafi, raggii walaalaha ahaa waxay arkeen in ay fursaddooda bannaan tahay.

“Reer Kani waxay si tartiib tartiib ah hal hal ugu dileen qoyskii ay cadaawadda kala dhaxeysay,” ayuu yidhi Hamza Dila’ab.

Hase yeeshee taasi waxay sababtay in sanadkii 2012-kii aargoosi loo dilo mid ka mid ah walaalaha reer Kani, Ali, oo ahaa ninka ka weyn midka ugu yar.

“Ali wuxuu ahaa wiil dhalinyaro ah oo qurux badan oo ka mid ah walaalaha Kani, markii uu dhintayna, waxay ka dhigeen qof aad loo qaddariyo baroor diiq weyn loo sameeyay,” ayuu yidhi Jalel Harchaoui, oo ah Khabiir u dhashay dalka Liibiya oo cilmibaaris ku sameeyay qoyskan.

Ali
Qoraalka sawirka,Boor lagu xusayo Ali al-Kani

“Walaalihiis waxay go’aansadeen in marka ay u aar gudayaan aysan raadinin dadkii dilay oo kaliya. Balse waxay ku dhaqaaqeen in ay xasuuqaan dhammaan qoysaska ay dadka dilka geystay kasoo jeedeen.”

Qoyska reer Kani waxay si tartiib tartiib ah ugu dambeyn ula wareegeen maamulka magaalada, waxayna halkaas abuureen ciidamo awood leh oo ilaa hadda jira, maleyshiyaadkooda u gaarka ahna waxay tiradooda gaarsiiyeen ilaa hal kun oo dagaallame. Sida maleyshiyaatka kale ee ka dhisan dalka Liibiya, waxay helayeen dhaqaalaha dowladda. Markii ay walaalkood u aar gudeenna, raggii kale waxay go’aansadeen in ay magaalada Tarhuna oo dhan maamulkeeda hoostooda keenaan.

“Ujeeddadoodu waxay ahayd in ay dadka argagax galiyaan si awooddooda looga cabsado. Sababtaas kaliya ayey dadka u leynayeen. Qof walba oo magaalada Tarhuna uga soo hor jeesta way dilayeen,” ayuu yidhi Hamza Dila’ab.

Hanan Abu-Kleish waxay joogtay gurigeeda markii 17-kii bishii April ee sanadkii 2017-kii ay usoo galeen koox ka tirsan maleyshiyada reer Kani.

“Mid ka mid ah ayaa qori madaxa iga saaray,” ayey tidhi. “Wuxuu i weydiiyay cidda joogta guriga waxaana u sheegay in aysan cidna joogin. Laakiin wuxuu ii jiiday qolkii aabbeheey uu ku jiray. Waxay ku dhaheen: ‘Marka hore adiga ayaan ku dileynaa.’ Sidaas ayeyna runtii sameeyeen. Wax walba oo aan uga celin karay waan sameeyay. Laakiin rasaas ayey qaarka hore uga dhufteen.”

Waxaa sidoo kale maalintaas la dilay saddex ka mid ah Hanan walaaleheeda wiilasha ah iyo labo ay habaryar u ahayd, oo da’doodu ay kala ahayd 14 iyo 16 sano.

Qaar kale oo ka mid ah qaraabadeeda ayaa la la’yahay, waxaana la aaminsan yahay in ay afduubteen maleyshiyada qoyska Kani.

Hanan waxay sheegtay in sababta kaliya ee qoyskeeda loo bartilmaameedsaday ay ahayd maadaama ay ahaayeen reer laga qaddariyo magaalada Tarhuna.

Hanan Abu-Kleish with photograph of one of her missing uncles
Qoraalka sawirka,Hanan Abu-Kleish oo gacanta ku heysa sawirka mid ka mid ah adeerradeed oo la la’yahay

Xilliga ay sidaas sameynayeen qoyska reer Kani waxay maamulayeen magaalada Tarhuna iyo nawaaxigeeda. Waxaa xitaa ka amar qaadanayay booliska labisan. Waxay heysteen ganacsi ballaaran, iyagoo canshuur ka qaadi jiray warshad shamiitada sameysa iyo meherado kale oo ganacsi oo magaalada ku yaallay.

Waxay lacago badan ka heli jireen kooxaha daroogada kala gudbiya oo ay amnigooda sugi jireen iyo dadka tahriibeyaasha ah oo ay lacago ka qaadan jireen marka ay u sii socdaan xeebta badda Mediterranean-ka.

Maamulkooda waxaa madax ka ahaa Mohammed al-Kani, oo ahaa ninka labaad ee ugu weynaa ragga walaalaha ah ee reer Kani. Waa kan kaliya ee xoogaa aqoonta yar soo bartay, intii uusan kacdoonka billaabaninna wuxuu darawal u ahaa shirkad shidaalka soo saarta.

Three of the brothers
Qoraalka sawirka,Mohammed al-Kani (bidix), iyo labada kale ee dilalka ugu badan geystay, Mohsen iyo Abdul-Rahim

“Waa sida ay u dhaqmaan badanaa qoysaska burcadda ah in qof iyaga ka mid ah uusan sida kuwa kale dadka u cabsi galinin ama xitaa uu iska dhigo qof fiican,” ayuu yidhi Jalel Harchaoui. Meesha ugu sarreysa waxaa inta badan ku arkeysaa qofka wax fahmaya ee shaqada hirgalinaya. Shaqada Mohammed-na sidaas ayey ahayd.”

Isaga waxaa ka hoos shaqeynayay ninka madaxa xiiran, oo lagu magacaabo Abdul-Rahim, kaasoo mas’uul ka ahaa howlaha amniga gudaha” – wuxuu la tacaalayay qof walba oo lagu tuhmo in uu khiyaanayo iyaga, halka ninka wajiga dhuuban, oo lagu magacaabo Mohsen, uu isaguna ahaa “wasiirka gaashaandhigga”, madaxna ka ahaa maleyshiyaadka reer Kani.

“Abdul-Rahim, ayaa ahaa dilaaga koowaad ee ku xiga Mohsen,” ayuu yidhi Hamza Dila’ab.

Wuxuu sheegay in isaga iyo dad kale oo ka cararay magaalada Tarhuna ay dowladihii ka jiray Tripoli u sheegeen dambiyada ay reer Kani sameynayeen, “laakiin ay dhagaha ka fureysteen maadaama ay maleyshiyada Kani shaqo u heysay dowladahaas”.

An olive grove in Tarhuna
Qoraalka sawirka,Dhulka guud ahaan magaalada Tarhuna iyo nawaaxigeeda waxaa ka baxa geedaha saliidda dhaliya

Sanadkii 2017-kii, ragga walaalaha ah waxay sameeyeen dhoollatus milatari oo ay kusoo bandhigeen hub aad u culus, ciidamo heerar kala duwan ah oo labisan iyo libaaxyo.

Libaaxyadu waxay ahaayeen kuwo ay qoyskan rabbaayadeysan jireen, waxaana la isla dhex marayaa in ay siin jireen hilibka dadka ay laayaan.

Kaddib, sanadkii 2019-kii, reer Kani waxay baddaleen garabkii ay ku taageersanaayeen kaalintooda dagaalka sokeeye ee Liibiya. Waxay xiriirka u jareen dowladda GNA ee ay xulafada ahaayeen, taasoo maamusha galbeedka dalka Liibiya. Waxay ku biireen cadowga ugu weyn ee ay leedahay dowladdaas oo ah Janaraal Khaliifa Xaftar, kaasoo ah ninka maamula dhinaca bari ee dalka Liibiya. Reer Kani waxay Janaraal Xaftar u oggolaadeen in uu magaaladooda u adeegsado saldhig uu ka weeraro caasimadda Tripoli.

Durbadiiba, magaalada yar ee Tarhuna waxay bartilmaameed u noqotay madaafiicda ay ciidanka dowladda isaga difaacayeen xoogagga weerarka kusoo qaaday.

Janaraal Khaliifa wuxuu taageero ka heystay dalalka Faransiiska, Masar, Imaaraadka Carabta iyo Ruushka oo xitaa calooshood u shaqeystayaal ruush ah u diray si ay uga barbar dagaallamaan ciidanka ku sugan magaalada Tarhuna.

Turkiga ayaa isaguna hub ku harqinayay dowladda uu taageero ee ku sugnan magaalada Tripoli.

Diyaarad nooca uusan duuliyaha saarneyn ah, oo aad loogu maleynayo in uu Turkiga leeyahay, ayaa bishii September ee sanadkii 2019-kii duqeyn ku dishay Mohsen al-Kani iyo midkii ugu yaraa walaala, Abdul-Adhim, oo ay da’diisu ahayd 22 sano.

Geeridooda iyo guul darradii ay ku qabsan waayeen magaalada Tripoli ayaa horseedday in dhiiggii ugu badnaa abid uu ku daato magaalada Tarhuna.

“Dilalku waxay u dhici jireen si joogto ah, maadaama kooxdu ay ku guul darreysaneysay howlaheeda,” ayuu yidhi Jalel Harchaoui.

Wuxuu sheegay in ay dadka u diidayeen in ay ku fikiraan taageeridda dowladda Tripoli.

Mortar being fired by GNA forces towards Tarhuna in April 2020
Qoraalka sawirka,Ciidamada daacadda u ah dowladda GNA oo madaafiic ku tuuraya magaalada Tarhuna bishii April 2020

Laakiin dilalka qaarkood waxay u muuqdeen kuwo ay kooxda reer Kani u geysaneysay si ay u helaan qalab ay dagaalka kusii wadaan.

Maalin ka mid ah bishii December ee sanadkii 2019-kii, Rabia Jaballah oo ah haweeney gurijoogto ah oo daggan magaalada Tarhuna waxay aragtay ina-adeerkeed Tareq oo ay maleyshiyaad reer Kani ah ku tooganayaan albaabkiisa hortiisa. Waxay halkaas ka qaateen gaarigiisa.

Maalintii xigtay, oo aaskiisa lagu guda jiray, boolis ayaa soo weeraray goobtii uu aaska ka socday, waxayna afduubteen 10 nin, oo uu ku jiro Rabiya ninkeeda.

Gaarigii Tareq waxay kooxdu durba ku xireen qori weyn. Isamarkiiba Rabiya way fahantay sababtii loo soo weeraray in ay ahayd si gaarigooda looga dhaco.

“Qoyskeenna Jaballah, waxaan nolosheenna ku daberaan ganacsiga gawaarida, gaar ahaan kuwa awoodda leh ee afarta taayar xoogga ku leh. Sidaas darteed waxay noo soo waarareen si ay nooga helaan gawaari ay dagaalkooda u isticmaalaan.”

Ciidamada taageersan dowladda Tripoli ayaa ugu dambeyn qabsaday magaalada Tarhuna bishii June ee sanadkii 2020-kii, afartii walaalo ee kasoo haray reer Kani iyo maleyshiyaadkoodana waxay ciidamada Xaftar ula baxsadeen bariga Liibiya.

“Rajo aad u weyn ayaan qabnay habeenkii uu dagaalkaas socday, ma aannaan seexanin, carruurtu aad ayey u faraxsanaayeen,” ayey tidhi Rabia Jaballah.

Subaxdii dambe, iyada iyo dad kale oo xubno ka mid ah qoysaskooda ay maqanaayeen ayaa ku kala cararay xaruntii ay reer Gani xabsiga ka dhigteen ee ay dadka ku heysan jireen. Laakiin waxaa naxdin ku noqotay in ay arkeen qolal xabsi ahaan loo dhisay oo cabirkoodu yahay 70cm oo xitaa uusan qofka fariisan karin.

A defaced mural of Mohsen, who served as "minister of defence", at the brothers' detention centre
Qoraalka sawirka,Sawirka Mohsen, oo la halleeyay oo ku dhaggan xarunta xabsiga u ahayd Kani. Wuxuu ahaa wasiirkii Gaashaandhigga ee maamulka walaalaha

Dhar jeexjeexan ayaa halkaas yaallay, balse cidna ma aysan ku jirin xabsiga.

“Rajadeennii oo dhan halkaas ayey ku burburtay,” ayey tidhi Rabia. “Darbiyada xabsiga waxaa daboolay dhiig. Waan u dulqaadan waayay arrintaas. Aad baan u baroortay.”

Kamal Abubakr, oo madax ka ah laanta dowladda GNA u qaabilsan raadinta iyo aqoonsiga dadka maqan ayaa sheegay in la la’yahay dad ka badan 350 oo shacabkii Tarhuna ah.

Men in white protection suits digging up bodies of the dead

Laakiin dadka deegaanka qaarkood ayaa sheegaya in tirada runta ah ee dadka maqan ay ku dhawaaneyso 1,000 ruux.

Ilaa hadda dad yar ayaa laga aqoonsaday meydadka laga soo qufay xabaal wadareedyada. Hadda unbaana la billaabayaa in la adeegsado qalabka DNA-da ee lagu baaro dhalashada.

Laakiin Dr Abubakr wuxuu sheegay in qabuuraha la soo qufay ilaa hadda ay yihiin kuwo aad looga argagaxo oo ka daran kuwii laga helay dhammaan meelaha kale dalka Liibiya tan iyo markii uu dagaalka sokeeye billowday sanadkii 2011-kii.

One of the exhumed bodies is buried on 13 November 2020
Qoraalka sawirka,Mid ka mid ah meydadkii qabuuraha laga soo qufay oo aas sax ah loo sameeyay 13 November 2020

Dowladda uu fadhigeedu yahay Tripoli ayaa sheegtay in ay sameyneyso baaritaanno lagu ogaanayo dadka iska leh mas’uuliyadda dilalka la geystay. Hase yeeshee Hanan Salah, oo ka mid ah dadka u dooda xuquuqda aadanaha ee Liibiya ayaa sheegtay in ilaa sanadkii 2015-kii aysan arkin baaritaanno la dhammeystiray.

Isku day ay BBC-da u sameysay in ay wareysi la yeelato madaxweynaha dowladda Liibiya ayaa u suurtagalin, ujeeddaduna waxay ahayd in uu ka jawaabo eedeymaha loo jeediyay dowladdiisa.

Dhanka kale, maxkamadda caalamiga ah ee dambiyada dagaalka ayaa furtay baaritaan la xiriira dilalkii ka dhacay magaalada Tarhuna. Mohammed al-Kani waxaa lagu daray liiska dadka ay cunaqabateynta saartay dowladda Mareykanka.

Laakiin maadaama ay ku jiraan maganta Khaliifa Xaftar isaga iyo walaalihiisa noolba way adag tahay si ay caddaalad ku wajahaan.

Forces loyal to the GNA man a checkpoint in Tarhuna after the takeover in June 2020
Qoraalka sawirka,Bar koontarool oo ay ciidamada dowladda GNA ka sameysteen magaalada Tarhuna

Magaalada Tarhuna lafteeda waxaa ka socda baaqyo la xiriira in aargoosi la sameeyo. Wadah al-Keesh, oo ah ninka dhalinyarada ah ee qabuuraha wax kasoo qufay, ayaa ka cabsi qaba in mustaqbalka magaalada uu mugdi sii galo.

“Dadka magaalada Tarhuna waxay ka baxeen gacanta maleyshiyo waxayna galeen gacanta maleyshiyo kale. Dowladdu waa wajiga kore uun, maleyshiyaadka ayaa maamulka gacanta ku haya,” ayuu yidhi. “Wax allaale waxa ay rabaan ayey iska sameeyaan, taas ayaana dadka argagax galineysa.”#

Kenyatta oo ka digay cawaaqibka ka dhalan kara go’aanka maxkamadda ICJ

0
uhuru kenyatta2

Madaxweynaha waddanka Kenya, ayaa markale gaashaanka u daruuray xukunka Maxkamadda Caalamiga ah ee Cadaaladda oo dhawaan Soomaaliya u xukuntay qeyb badan oo ka mid ah soohdinta badda ay ku mursanaayeen Kenya iyo Soomaaliya.

Uhuru Kenyatta, ayaa ka digay in go’aankaasi uu waxyeelayn kara xiriirka ka dhaxeeya labada dal.

Madaxweynaha Kenya waxa uu gebi ahaanba ku gacanseyray xukunka ay maxkamadda ka soo saartay muranka baddan oo la sheegay inay ceegaagaan yihiin gaaska iyo kheyraad kale oo dabiici ah isagoo sheegay in arrintaasi ay “isbaddel wayn ku keeni doonto horumarka dhaqaale iyo midka siyaasadeedba ee dalkiisa, ayna halis gelin karta ammaanka gobolka Geeska Afrika.”

Kenyatta ayaa hadalkan ka jeediyay xafladda dabbaaledegga maalinta halyeeyada oo ku beegneyd shalay.

”20 -ka Oktoobar waa maalin muhiim u ah taariikhdeena maxaa yeelay 1952 waxay ahayd maalintii Xaaladda Degdegga ah uu gumaystuhu kaga dhawaaqay dhulkeenna, waxaana la xiray boqollaal kamid ah aabayaashii dalka Kenya aas’aasay”.

Madaxweyne Uhuru ayaa sheegay inay dadkii xoriyada Kenya u dagaalamay ay caqabadahaas dusha u riteen sidaas awgeedna ay ka guuleysteen gumeeystaha.

“Cidna kama aqbaleyno in ay sheegato lahaanshiyaha qeyb ka mid ah dhulkeena, sida aan u xushmeyno xuduuddaha dalalka kale ayaan sidoo kale ka filaynaa in xuduuddaheen dhuleed iyo badeed loo xushmeeyo,” ayuu yiri madaxweyne Kenyatta.

Uhuru ayaa xusay in Kenya ay tahay dal nabadda jecel isla markaana ay dooneysa in nabad ay kula noolaato dalalka dariska ah ayna ka qeyb qaadatay howlaha nabadda loogu raadinayo dalalka kale.

Kenya iyo Soomaaliya ayaa waxaa ka dhaxeeya muran dhanka badda ah oo muddo dheer soo jiitamayay.

Xiriirka labada dal ayaa mar gaaray heerkii ugu xumaa ilaa ay noqotay inay kala qaataan safaaradaha.

Bishii sagaalad ee sanadkan ayuu Madaxweyne dalka Kenya Uhuru Kenyatta booqday Lamu halkaasi oo uu xarigga ka jaray saldhig ballaaran oo ay ciidamada badda ku yeelan doonaan Manda Bay oo ka tirsan deegaanka Lamu .

Wuxuu kaloo xarigga ka jaray garoon diyaaradeed oo uu saldhigaasi Manda yeelan doono.

Madaxwayne Kenyatta oo khudbad jeediyay markii uu saldhigani xarigga ka jaray ayaa sheegay in saldhigani uu muhiim u yahay madaxbanaanida Kenya iyo sugidda ammaanka xuduudaha.

Taliyaha militariga Kenya Janaraal Robert Kibocho ayaa dhankiisa sheegay in saldhigan uu taageero siin doono ciidamada Kenya ee ku sugan Kismaayo.

Ciidamada badda ee dalka Kenya ayaa waxaa muddoyiinkii u dambeeyay ku socday dib u habeyn xooggan.

Dowladda Kenya ayaa maraakiib cusub oo casri ah u soo iibsay ciidamada badda.

Soomaali sanado badan kadib kamid noqdey golaha deegaanka magaalada Torino

0
Cabdullaahi Axmed Macalin

Magaalada Torino ee dalka Talyaaniga, ayaa markii uggu horreysay muddo dhan labaatan sano, waxaa golaheeda deegaanka kamid noqdey qof Soomaali ah, oo la yiraahdo Cabdullaahi Axmed Macalin, oo u tartamay, kuna guuleystay jagadan.

Cabdullaahi ayaa sheegay inuu ku dadaali doono sidii uu wax ugu qaban lahaa dadka soo galootiga, maadaama ay heystaan dhibaatooyin fara badan.

Wuxuu tilmaamey Cabdullaahi iney ka codsadeen inuu tartanka doorashada ka qeyb galo xisbiga uu katirsan yahay ee Dimuqraadiga, isagoo xusay in dadka soo galootiga iney u dhaxeyso kala qeyb sanaan weyn.

Cabdullaahi ayaa dalka Talyaaniga ku galey tahriib sanadkii 2008-dii, isagoo markuu dhalashada dalkani qaatey, isku dayey inuu galo siyaasadda.

Gabadh lagu kufsaday tareen gudihiis iyadoo ay dad badani daawanayaan

0
Septa

Dadkii tareenkii la saarnaa gabadh lagu dhex faraxumeeyay gudaha tareenka ee ku guuldareystay inay caawiyaan gabadha ayaa la sheegay inaysan u badnayn inay wajihi doonaan dacwado dambiyeed, sida laga soo xigtay xeer -ilaaliyeyaasha maxalliga ah.

Kaamirooyinka qarsoon ee CCTV ayaa muujinaya in dadkii ka ag dhawaa ee tareenka “aysan waxba sameyn” markii weerarka uu dhacayay, sida ay sheegeen saraakiisha gaadiidka.

Booliisku waxay hore u soo jeediyeen in dadka rakaabka ah ee laga yaabo inay duubeen dhacdada in dacwad lagu soo oogi karo.

Nin ayaa loo xiray dhacdadaas oo hadda wajahaya dacwado kufsi.

Kufsiga la sheegay inuu ka dhacay Arbacadii lasoo dhaafay tareen uu leedahay maamulka gaadiidka ee koonfur -bari Pennsylvania (Septa) ee dalka Mareykanka.

Bayaan ay soo saartay, Septa waxay ku sheegtay “inay tareenka saarnaayeen dad kale oo arkayay falkan argagaxa leh, waxaana suurogal ahayd in si dhaqso ah loo joojin karay haddii qof tareenka saaran uu waci 911”.

Mid ka mid ah shaqaalaha Septa oo tareenka saarnaa ayaa wacay booliiska, kaawaas oo dhibbanaha geeyay isbitaal xabsigana dhigay qof lagu tuhunsan yahay inuu geystay falka foosha xun.

Eedeysanaha – oo magaciisa lagu sheegay Fishton Ngoy oo 35 jir ah – ayaa hadda wajahaya dacwado la xiriira kufsigaasi iyo dhowr dacwadood oo kale.

Dhibanaha ayaa la geeyay isbitaalka waxayna hataan booliska kala shaqeynaysaa kiiska.

Shir jaraa’id oo ay qabteen Isniintii, ayay boolisku waxay ku sheegeen inaysan rumaysnayn in markhaatiyaashii ay waceen 911 maadaama haweeneyda la dhibaateeynayay muddo ka badan 40 daqiiqo.

Ma cadda inta qof ee kale ee saarnaa gaariga tareenka ah markii uu shilku dhacayay.

Baarayaasha ayaa sidoo kale eegaya bal in qaar ka mid ah dadkii goobta joogay ay duubeen weerarka iyo sida uu u dhacay.

“Waxaan kuu sheegi karaa in dadku taleefankooda kor u hayeen oo ay u weecinayeen dhanka haweeneyda la kufsaday ,” ayuu yiri taliyaha booliska Septa Thomas J Nestel Isniintii.

Timothy Bernhardt, oo ah kormeeraha Waaxda Bilayska ee Upper Darby , ayaa laga soo xigtay New York Times isaga oo sheegaya in dadkii ag taaganaa oo caawin waayay gabadha la faraxumeeyaynay ay wajihi karaan dacwado dambiyeed haddii ay duubeen dhacdada.

Go’aanka kama -dambaysta ah ee dambiyada suurtagalka ah, ayuu yidhi, waxay ku xirnaan doontaa xafiiska qareenka degmada Delaware marka ay dhammayso baadhitaanka.

In kasta oo Mr Bernhardt uusan cayimin dacwadaha ay markhaatiyadu wajahi karaan, haddana wuxuu sheegay inay aad u adkaan doonto in dacwad lagu soo oogo kuwa “arkay weerarka laakiin aan caawin.

Isagoo ka jawaabaya su’aalaha BBC -da, afhayeen u hadlay xafiiska xeer ilaaliyaha degmada ayaa sheegay in inta baaritaanku socdo, “waqtigan xaadirka ah aan la fileyn in dacwad lagu soo oogi doono rakaabkaasi.”

Kevin McMunigal, oo hore u ahaa xeer -ilaaliye federaal ah, ahna barafisoor sharciga ka dhiga Jaamacadda Case Western Reserve University, ayaa BBC -da u sheegay in inta badan gobollada Mareykanka dadka ka agdhaw aysan wax sharci ah ku lahayn inay farageliyaan ama caawiyaan haddii aysan lahayn “waajibaad gaar ah” oo ah inay sidaas sameeyaan, sida waalidiinta, macalimiinta, daryeelayaasha ama saraakiisha booliiska.

Mr McMunigal wuxuu sheegay inuu rumeysan yahay in kiisaska sida kan Philadelphia ay yihiin wax naadir ah.

“Inta badan xaaladaha soo ifbaxa ee dareenka dadweynaha, waxaa fiican in qofku uu wax ka qabto, ama ugu yaraan uu waco 911, “ayuu yiri.

Tamara Rice, oo ah barafisoor sharciga ka dhiga Jaamacadda Miami, ayaa sheegtay inay macquul tahay – balse aysan dhici karin – in dacwad oogayaasha ay dacwad ku soo oogi karaan dadkii ag taaganaa ee duubayay falka.

Dowladda Soomaaliya oo digniin ka soo saartay ilaalinta baddeeda

0
astaanta soomaaliya

Dowladda Soomaaliya ayaa digniin u dirtay maraakiibta shisheeye ee sida sharci darrada ah uga kalluumeysanayo xeebaha.

Xeer Ilaaliyaha Guud ee Soomaaliya ayaa tilmaamay in caddaallada la horgeeni dadka lagu helo arrintaas.

Xeer Ilaaliyaha Guud ee Soomaaliya, Suleymaan Maxamed Maxmuud, oo la hadlayay saraakiil tababar ku soo qaatay dalka Seychelles, ayaa sheegay in dowladda ay xoojineyso dadaallada lagula dagaallamayo maraakiibta kalluumeysiga sharci darrada ah ka wada xeebaha Soomaaliya.

“Ujeeddada tababarka ay wasaaradda, xafiiska xeer ilaalinta iyo booliska u direen xubnaha halkan fadhiya, waxaa weeye in lala dagaallamo kalluumeysiga sharci darrada ah ee ka socda badaheena”.

Wuxuu kalluumeysiga sharci darrada ah ku tilmaamay “masiibo qaran” oo saameyn weyn ku yeelatay kheyraadka Soomaaliya oo ay ka faa’ideysanaaan dad ajaaniib ah, kuwaas oo “nabaad guur ku haya kheryraadka naadirka ah.”

“Kalluumeysiga sharci darrada ah ee Soomaaliya waxa uu yahay masiibo qaran oo ka mid ah masiibooyinka waaweyn ee Soomaaliya kheyraadkeeda ka jira, waana midda ugu weyn,” ayuu yiri.

“Kheyraadkaas ku jira badda waxaa si sharci darro ah uga faa’ideysta, dadyow kale oo u soo shaqo tagey in xeebaha Soomaaliya leedahay. Weliba way nabaad guuriyaan kheyraad tiro badan oo kooban oo Soomaaliya baddeeda ku jira oo la rabay in la badbaadiyo kalluumeysigiisa iyo gurashadiisana la yareeyo,” ayuu yiri Suleymaan.

Wuxuu ciidamadda badda ugu baaqay in ay soo qabtaan maraakiibta sida sharci darrada ah uga kalluumeysta xeebaha Soomaaliya, sidoo kale dowladda ay la dagaallami doonto cid kasta oo ku lug lahaata falalkan noocaas ah.

“Waxaan rajeynayaa in xilli aan fogeyn la soo qab qabto maraakiibtaas. Xafiiska xeer ilaalinta ee awoodda u leh in maxkamad uu horgeeyo cid kasta uu ku lug leh qeybna ka ah kalluumeysigaas sharci darrada ah”.

Waxaana howlaha kalluumeysiga sharci darrada ah ee xeebaha Soomaaliya ay qeyb yihiin dad Soomaali ah, kuwaas oo howsha u fududeynaya kalluumeysatada ajaaniibta ah, sida laga soo xigtay xeer ilaaliyaha guud ee Soomaaliya.

Toddobaadkii la soo dhaafay ayay aheyd markii Maxkamadda Caddaalladda Adduunka ay go’aan ka soo saartay dacwaddii badda ee Soomaaliya iyo Kenya.

Maxkamadda waxay inta badan aaggii lagu muransanaa u xukmisay Soomaaliya, halka Kenya ay heshay qeybo yar oo dhulkaas ah.

Waxaa sanadihii u dambeeyay istaagay dhaqdhaqaaqyadii ay burcad badeeda ku afduuban jireen maraakiibta xeebaha Soomaaliya.

Wuxuu sidoo kale jira maraakiib caalami ah oo ay la socdaan ciidamo ajaaniib ah oo ka howlgala badda Soomaaliya iyo badweynta Hindiya ee ku dhow, waxayna ka hor tagaan afduubka maraakiibta.

Sannadkii 2018 ayay aheyd markii ugu horreysay muddo 30 sano ah ay dowladda Soomaaliya magaalada Muqdisho ku saxiixday heshiis si daah furan loogu bixinayo shatiyo kalluumeysi ah oo la siiyay iskaashatooyin ka soo jeeda dalka Shiinaha.

Shatiyadan oo gaaraya 31 ayaa lagu bixiyay lacag dhan hal milyan oo doolar-ka Mareykanka ah, waxaana heshiiskan saxiixay wasaaradda kalluumeysiga ee soomaaliya.

Muxammad oo ka mid noqday magacyada ugu badan ee loo bixiyo carruurta ku dhalaneysay UK

0
mo farah

Magaca Muhammad (oo sidan u qoran) ayaa noqday midka shanaad ee loo bixiyo carruurta ku dhalata Britain, sannadkii 2020. Waxaa sidaas lagu sheegay warbixin Isniintii ka soo baxday Xafiiska Tirakoobka Qaran ee UK.

Marka magaca Maxamed loo qoro Mohammed iyo Mohammad, ayaa sidoo kale ka mid noqday 100-ka magac ee ugu badan ee loo bixiyo carruurta ku dhalaneysa UK. Labadan qaab ayaa kala ah kaalmaha 32 iyo 74 – in kastoo labadaba ay la mid yihiin Muhammad, balse qaab qoraalka ay ku kala duwan yihiin.

Sidoo kale Nuux, ayaa noqday magaca afaraad ee ugu badan, kaas oo loo bixiyo wiilasha yaryar ee dhasha.

Laba magac oo kale oo Muslimiinta ay baxsadaan – Ibraahim iyo Yusuf – ayaa sidoo kale ka mid ah 100-ka magaca ee ugu badan ee loo bixiyay carruurta.

Dhammaan seddaxda qaab ee loo qoro magaca Nabi Maxamed (CSW) iyo Yusuf iyo Ibraahim, ayaa si wayn caan uga sii noqonayay Britain, tan iyo 1996, sida ku xusan xogta ONS.

Muslimiinta oo u qeybsan bulshooyiin iyo qowmiyadaha kala duwan, waxay Maxamed u qoraan qaabab kala duwan, balse waa isku mid waana magaca loogu jecel yahay.

Waxaa suuragal ah in uu yahay mid ka caansan yahay sida ay u qiimeysay ONS, balse qoraallada kala duwan ayaa keenay in ay muuqan waydo heerka ugu sarreysa ee magacaas uu gaari karo.

Magacyada ugu sarreeya ee carruurta loo bixiyo - Wiilal iyo gabdhaba
Qoraalka sawirka,Magacyada ugu sarreeya ee carruurta loo bixiyo – Wiilal iyo gabdhaba

Magacyada kale ee caanka ah ee loo bixiyo wiilasha ku dhalanaya UK waxaa ka mid ah George, Oliver, iyo Arthur.

Sidoo kale, warbixinta waxaa lagu sheegay in hooyooyiinka da’da yar ay doortaan magacyada casriga ah ee la soo gaabiyay, marka la barbardhigo hooyooyiinka ka wayn 35 sano.

Labada magac ee loogu baxsashada badan yahay waxay kala yihiin Olivia iyo Oliver, sida ku cad xogta Waaxda Tirakoobka Britain. Magacyadan ayaa sannadkii shanaad soo galaya shanta kaalin ee ugu sareysa.

Labada Magaca ee Arthur iyo Nuux ayaa 20-kii sano ee la soo dhaafay si wayn sare ugu soo kacay, waxayna soo gaareen meelaha ugu sarreeya. Waxaa jirtay xilli ay ka sii hooseeyeen kaalinta 200.

Muhammad wuxuu caan ka yahay illaa afar gobol oo ka tirsan UK.

Siân Bradford, oo ka tirsan ONS, waxay sheegtay in dhaqamada iyo dadka caanka ah ay kaalin wayn ku leeyihiin magacaabidda carruurta.

XIGASHO BBCSOMALI

3 Guul darro oo ay ka mid tahay dacwdada badda oo ku dhacday dowladda Uhuru Kenyatta

0
uhuru kenyatta2

Hal isbuuc gudihiisa ayay xukuumadda Kenyatta guul darro kala kulantay labo kiis oo waaweyn, kuwaas oo mid uu la xiriiray arrimaha gudah, halka mid ka kalena uu ahaa dibadda.

Waxay guul darrooyinkaas ku mid yihiin arrin kale oo dhowr bilood ka hor ahayd:

Dacwadda Badda

Kiiska ku saabsanaa muranka xadka badda ee u dhaxeeyay Kenya iyo Soomaaliya ayay 12-kii bishan October go’aan kasoo saareen garsooreyaasha maxkamadda caalamiga ah ee caddaaladda, ICJ.

Kenya ayaa ku gacan seyrtay xukunka maxkamadda oo aaggii lagu muransanaa badankiis u sharciyeysay dhinaca Soomaaliya.

Ka hor inta uusan go’aanka ugu dambeeya soo bixin ayay dowladda Kenyatta shegetay in aysan aqoonsan doonin natiijada, iyadoo dooneysay in kiiska dib loogu dhigo, balse maxkamadda ayaa ku gacan seyrtay codsigaas.

Madaxweynaha Soomaaliya, Maxamed Cabdullaahi Farmaajo, ayaa dhankiisa xukunka maxkamadda ku tilmaamay “guul usoo hoyatay dowladda iyo shacabka Soomaaliyeed”.

Diiwaangelinta shacabka Kenya

Kiiska labaad ee isla toddobaadkan gudihiisa ay dowladda Kenya caqabadda kala kulantay waxa uu ahaa mid maxalli ah oo la xiriira mashruuc weyn oo ay dowladda ku howlaneyd.

Mashruucaas oo sannado badan laga war dhowrayay ayaa waxba kama jiraan laga soo qaaday kaddib markii amar ka soo baxay maxkamadda sare lagu diiday in lasii wado.

Sida uu tabiyay wargeyska Standard, xukunka maxkamadda sare ee Kenya waxaa lagu sheegay in mashruucaas oo ku aaddanaa diiwaangalinta dadweynaha uu ka hor yimid xeerka keydinta xogta rayidka.

Mashruuca ay maxkamaddu sharci darrada ku tilmaantay ayay dowladda ku kharash gareysay lacag gaareysay 10 bilyan oo shilin oo u dhigantay in ka badan $90 milyan oo doolar.

Mashruuca BBI

Kani waxa uu ahaa mashruuc siyaasadeed oo horseedi karay in isbaddal weyn lagu sameeyo hannaanka siyaasadeed ee Kenya iyo dastuurka.

Maamulka waddanka Kenya ayaa u ololeynayay in wax laga baddalo dastuurkii la ansixiyay 2010-kii, si dowladda loogu yeelo waji kale.

Siyaasiyiin iyo qaar ka mid ah shacabka gobollada ayaa ka soo horjeestay mashruucan, balse waxa uu u muuqday mid dadaal badan lagu bixinayay.

20-kii bishii August ayay maxkamadda sare ee Kenya ku dhawaaqday xukun gabi ahaanba meesha ka saaraya mashruuca BBI.

Waxaa tallaabada garsooreyaasha maxkamadda racfaanka loo arkayay mid dhabarjab ku ah madaxweyne Uhuru Kenyatta oo markii hore miiska soo saaray hindise sharciyeedkaas.

Sida uu xusay Wargeysku, dowladda Kenya ayaa hadda u baahan inay isbaddal ku sameyso qorsheyaasheeda si ay uga soo kabato culeyska soo wajahay inkastoo dad badan ay lama filaan ku noqotay guul darroonyinka dhinaca sharciga ee is xigay ee ay la kulmeen qareennada firfircoon ee dowladda.

4 dilal oo hadal hayn dhaliyay oo dad Soomaali ah ay ka geysteen dalal reer galbeedka

0
police uk london

Booliska Britain ayaa gacanta ku haya nin Soomaaliya kasoo jeeda oo lala xiriirinayo dilka xildhibaan ka tisanaa baarlamaanka UK, balse ma aha Soomaaligii ugu horreeyay ee fal noocaas ah ku lug yeesha, gudaha Britain iyo meelo kale oo ka mid ah dalalka reer Galbeedka.

Dilalka ka dhaca London waxaa sidoo kale dhibaneyaal u noqday dhallinyaro badan oo Soomaali ah, iyadoo arrintaas ay sababtay in waalidiinta qaarkood ay wiilashooda u diraan Soomaaliya si ay uga fogeeyaan dambiyada lagu geysto mindiyaha iyo isticmaalka daroogada.

Dhacdooyinkan waxay soo kordheen wixii ka dambeeyay burburkii dowladdii dhexe ee Soomaaliya, markaasoo dad badan oo Soomaaliya ka tagay ay dibadda u qaxeen.

Marka laga soo dilka ugu dambeeyay ee dhacay 15-kii bishan October, waxaa jira kuwo kale oo rag Soomaali ah ay ku lug lahaayeen.

Waxaan eegeynaa qaar ka mid ah dilalkii ugu hadal heynta badnaa ee lala xiriiriyay dad Soomaali ah oo ka dhacay waddamada UK, Jarmalka iyo Australia.

1- Cali Xarbi Cali

Dilkii dhawaan loo geystay Sir David Amess oo ka tirsanaa baarlamaanka Britain waxaa loo soo xiray nin Soomaali ah oo magaciisa lagu sheegay Cali Xarbi Cali.

Eedeysanaha ayaa loo heystaa inuu xildhibaanka oo ka tirsanaa xisbiga asal raaca ku dilay toori, xilli uu booqasho ku joogay deegaanka laga soo doortay oo uu dadweyne kula kulmayay.

Falkaas ayay dowladda UK ku qeexday mid argagixisanimo ah.

A photo of Sir David Amess at a vigil for him
Qoraalka sawirka,Dilka xildhibaan Sir David ayaa loo adeegsaday toori

Waxaa la rumeysan yahay in Cali uusan horay ugu jirin liiska dadka ay diiradda ku haysay hay’adda sirdoonka Ingiriiska ee MI5.

25 jirkan oo heysta dhalashada UK balse kasoo jeeda Soomaaliya ayaa lagu qabtay isla goobta uu dilka ka dhacay. Tan iyo maalintii Sabtida waxaa socda baaritaan ay boolisku ku hayaan kiiskan.

2- Cabdiraxmaan

25-kii bishii June, nin ku hubeytsan toori ayaa saddex ruux ku dilay magaalada Würzburg ee dalka Jarmalka, halka dhowr qof oo kalena ay ku dhaawacmeen weerarkaas, sida ay sheegeen laamaha amniga.

Ninka falkaas geystay oo Soomaali ah ayay warbaahintu magaciisa kusoo koobeen Cabdiraxmaan J.

Boolisku waxay sheegeen in aan la ogeyn ujeeddada ka dmabeysay falkaas
Qoraalka sawirka,Boolisku waxay sheegeen in aan la ogeyn ujeeddada ka dmabeysay falkaas

Booliska dalkaas ayaa sheegay in ay gacanta ku dhigeen ninka la tuhunsan yahay oo 24 jir ah kaddib markii ay lugta ka toogteen.

Hase yeeshee markii dambe waxa ay sheegeen in uu ahaa qof dhimirka ka xanuunsan, iyagoo intaas ku daray in la daweynayo.

3- Raage Maxamed

Bartamihii bishii Deecember ee sanadkii 2020-kii, booliska Australia ayaa toogasho ku dilay nin asal ahaan Soomaali ah oo lagu tuhmay argagixisanimo.

Saraakiisha ayaa sheegay in Rage Maxamed Cabdi uu “sameeyay hanjabaad dhanka afka ah” inkastoo qareennadiisa ay sheegeen in uu ahaa qof dhimirka ka xanuunsan.

Ninkan oo 22 jir ahaa ayaa markii la dilayay ku hubeysnaa toori sida uu tabiyay telefishinka ABC ee fadhigiisu yahay Australia.

Laamaha amaanka oo ay soo wargaliyeen dad shacab ah ayaa ninkaas kula kulmay waddo mashquul badan.

4- Maxamed Cali Cige

Ilaa hadda waxa ay booliska Britain ku howlan yihiin raadinta nin Soomaali ah oo lagu magacaabo Maxamed Cali Cige, kaasoo loo heysto dil gudaha UK ka dhacay sanadkii 2010-kii.

Ninkan oo ah eedeysanaha loogu doondoonista badan yahay Wales ayay sheekadiisu wali taagan tahay, inkastoo falka loo heysto uu dhacay 11 sano ka hor.

Mohammed Ali Ege
Qoraalka sawirka,Booliska ayaa shaaciyay sawirrada Maxamed Cali Cige oo laga qaaday xilli ay gacanta ku hayeen booliska Hindiya sanadkii 2013

Maxamed Cali Cige, oo 43 jir ah ayaa markii hore u cararay dalka Hindiya, isagoo ka baxsanayay booliska Wales oo ku raad joogay.

Sanadkii xigay ee 2011-kii ayaa lagu xiray gudaha Hindiya isagoo loo heysto tuhun la xiriira dil.

Laakiin wuxuu baxsaday sanadkii 2017-kii xilli ay booliska Hindiya isku diyaarinayeen inay u soo gacan galiyaan booliska UK. Wuxuu ku dhex dhuuntay musqul ku taalla xarun tareenka ee magaalada New Delhi.

Cige waxaa loo heystaa dambi la xiriira dil loo geystay Aamir Siddiqi, oo xilligaas ahaa 17 jir.

QORAALADDII UGU DAMBEEYEY